18 J'A X O0 B't 'LSMVONTmT 
— Nec enim attentam et justam Naturae observationem , nec ratiocinationem , nec doctri« 
nam, veluti Empirici aevi recentioris, quasi plane inutiles et nocivas, e Medicina reje- 
cerunt, verum contra hisce deberi omne, quod certum est in re Medica, ingenue affir 
maverunt. | 
Tria haec principia, quibus sana Empiria innititur: sensuum testimonium, memoria 
illorum , quae ab aliis observata sunt, et comparatio illius, quod cognitum est, cum non 
cognito, fontes cum sint ommis cognitionis in re Physica, et fundamenta praebent omni 
cognitioni morborum , omni verae Indicationum Doctrinae ; ita ut Empiria sana dici 
possit Mater hujus Doctrinae, qua nata est et instruitur. 
Hisce enim principiis si recte utamur, pervenimus ad cognitionem illius," quod praes 
sens est in aegro, quidve illud faciendum dictet, et quibusnam mediis huic Indicationi 
satisfieri queat. Videamus ergo, qua ratione, opetrium horum principiorum , ad cogis 
tionem Indicantis, Indicationis et Indicati pervenire possimus. 
I9. Sensuum testimonio. Unicuique homini sensus materiem suppeditant propriae ob- 
scrvationis; hisce Medicus, tam habitum aegri externum ejusque mutationes, secretorum 
et excretorum , quasdam a statu sano deviationes , quam circulationis et respirationis sta- 
tum, cognoscit. Omnia haec symptomata offerunt, e quibus morbi natura ejusque stadium 
elucent; constat enim ex semioticis, ejusmodi symptomata significare certas et definitas 
corporis. ejusque functionum mutationes ; diversa autem diversas ; et ex his demum 
constare potest de eo, quod faciendum sit, ut status ille morbosus ad sanitatem redu- 
tatur; et quibusnam mediis huic Indicationi satisfieri possit. 
Ad haec symptomata, quae sensuum ope deteguntur, quam maxime attenderunt Em- 
pirici; ad haec et nos attendamus necesse est, cum ab hisce verae petantur Indicationes. 
2?. Memoria illarum, quae ab aliis observata sunt (4). Alter hic scientiae Medicae 
fons, historia morborum, rite nobiscum communicata ab homine docto ac bonae fidéi, 
vero Naturae observatore, et rite a nobis intellecra, non minus ad rectam morborum 
cognitionem ducit, quam ipsum sensuum testimonium, Id enim, quod alii ante nos rite 
Observaverunt, eumdem certitudinis gradum, immo vel saepe majorem habct, quam quod 
nos observatione detegimus ipsi. Fuerunt enim hi aut magis versati in observando, aut 
nulla praeoccupati opinione unde melius discernere et dijudicare potuerunt, quid Natu- 
Ta fecerit aut tulerit. 
Hinc et Zippocrates , qui primus observationi doctrinam addidit, Medicum admonuit, 
bt scire conaretur, quae sciverint jam antea Medici, 
Nec 
(4) Vid, Sjdmhsm, Opium, Tom. M, Praef, pag. 9. 
