DISSERTATIO MÉDICA 27 
licet abstracte, ut dicunt, veritatis formam adsumat, experientia tamen falsum reperitur; 
quod morborum diagnosin ac theoriam non tantum non reddit faciliorem et certiorem, 
verum saepe illas plane impedit, et sic in aegrotorum perniciem ruit, ubi Medicus practicue 
empeiria rationali ductus , excellentissimorum omnium temporum Medicorum practicorum 
observationibus, morborumque historiis, ab iis accurate descriptis, munitus, aegros ser- 
vare posset. Utilitate tamen aliqua se tale systema commendare potest; videlicet no- 
yam forte rerum faciem offert, qua ad veritates duci possumus, quae, licet exspectationi 
non respondeant , ingentem tamen utilitatem arti Medicae afferre possunt. Egregie et 
prae aliis Medicis cum bono successu memoratos viros praxin Medicam exercuisse re- 
ferunt variae de his viris adhuc cognitae morborum curationum historiae, quales in nostra 
praesertim patria de summo illo ZeerAzvio plurimae narrantur. 
Praesertim. autem | quotidiana experientia nos docet, quidnam Empeiria conferat ad 
doctrinam indicationum et universam praxin Medicam. Multa dantur symptomata, quae 
ad causam morbi proximam detegendam, ethinc ad formandam bonam indicationem con- 
ducunt; et quorum praesentia in singulis morbis quid indicet, nos experientia sola sine 
ullo ratiocinio docuit, et quorum cognitio maxime ex semeioticis petitur. Ex observa- 
tione aegrorum saepe aliquid, nobis ante incognitum , quoad formationem indicationis 
discere possumus. Quando scilicet in morbo quodam, quem antea tractavimus, ex ef- 
fectu aliisque circumstantiis, nos minus felicem nec bonam indicationem formasse vide- 
mus, tunc omnia, quae observavimus, referimus ad similem morbum, qui postea nobis 
Occurrit, et sic ex hac comparatione praecedentes indicationes dijudicare atque in prae- 
senti casu mutare possumus. Nullum scio exemplum magis perspicuum, quam illud 
desumtum ex sanatione podagrae, qui morbus remediis quibusdam valde amaris , uti 
pulvere Ducis Portlandiae ex rad. gentian. caet. , vel calidis diaphoreticis, uti solutione 
resinae guajac. in aliquo spiritu cum plenario saepe successu ablatus est, sed cum hac 
sequela, ut aegri post breve tempus apoplexia aliove graviori malo subito exstingues 
rentur, unde didicerunt sani Empeirici, hoc malum nullo remedio efücaciore, vel saltem 
non remediis his enumeratis, esse oppugnandum. Docuit ab altera parte observatio et 
experientia, sacpe curabile esse hoc malum per vitam campestrem , laboriosam, cum diaeta 
lactea et vegetabili, quae tunc cura tempestive suscipienda et diu continuanda est. Sana 
Empeiria docuit, saltem. ex opinione magni JeerAayii, febres intermittentes vernales, si 
non nimis diu protrahantur, ad longaevitatem disponere; docuit praeterca, easdem non 
justo citius oppressas, pertinaces morbos chronicos aliquando feliciter curare, et invetera- 
tae epilepsiae, aliisque morbis pertinacibus nervosis, nom raro mederi. Mere nunc 'Theo- 
reticus et nulla Empeiria praeditus, ad hominem hac febre laborantem vocatus, quoniam 
nulla, nec sua nec aliorum, experientià doctus vim medicatricem febrium intermitentium 
Da 1g* 
