16 F AA:NICI!S €. Br] N^X E:S 
cuntur (7), totius Czceronianae philosophiae moralis , fundamentum innititur, Sed ad haec 
initia propter se appetenda pertinere ctiam docet veri inquisitionem et investigationem ; 
quam homini propriam esse probat, ex curiositate videndi, audiendi et discendi (8). Huic 
cupiditati adjuncta est appetitio quaedam principatus: ex qua magnitudo animi exsistit, 
humanarumque rerum contemtio. Deinde sentit homo, quid sit ordo rerum agendarum. 
Docet igitur, honéstatem , sive virtütem, habere quatuor partes , prudentiam , Justitiam , 
fortitudinem et temperantiam (9). Maec divisio in ipsa rerum natura est fundata. Pri- 
mum enim hominis est Officium, investigare, quid sir veri falsique, quid virtutis, quid 
vitii: deinde normam , secundum quam actiones ad virtutis praecepta dirigere debet. 
'"'ertia virtus docet, quomodo homo molestias et pericula fortiter vincere potest: postre- 
má spectat ordinem et iüódum ,' in rebus omnibus, quae fiunt et dicuitür; üt hémo' in 
vita sociali placide et quiete vivere queat (10). De singulis videamus. ' ^ ' ji 
Venimus igitur ad: primam virtutem , quae est sapientia et prudenti, ^ Cael/us CaTcagni- 
üss (11) Ciseronem reprehendit, quod prudentiam et sapientiam ita vidéatur commiscere , 
vit.non facilé intelligas ; quid illa ab. hae differat, quodve sit utriusque munus , cum dicat: 
In prima parte inqua sapientiam: ac prudentiam ponimus , inest indagatió arque inyéntio 
yeris ejusque yirtutis hoc-munus est proprium. Ut enim quisque maximc perspicit y: quid in. 
re quaque verissimum sit: quique et acutissime ct celerrime potest ,-et videres et. explicare 
rütionem y is prudentissimus et sapientissimus rite haberi solet (de Off..Y, 5.).' Primo ade 
spectu haec objectió vera videtur, siinspiciamus varias definitiones, quas C/cers de his vire 
tütibus ipse dedit. ^ Sapíentia enim. ipsi est erum divinarum et litimanarum scientia (e )^ 
frudentia vero» rerum. expetendarum: fugiendarumque Mientia. (Off. 15 43:7) aut rerum. 
bonurum et. malarum ncutrarum scientia y cujus partes sunt memoria, intelligentia, pro- 
yidentia (13). Sed locus classicus hac in re est (Of. l, 45.) , ubi Princeps om- 
nium virtutum illa sapientia , Lern coQiav Graeci yocant — prudentiam enim, quam 
Grac 
(7) Cic. de Fin. V, 11. IH, s.. Off. III, 12, 
(8) Cic. Fiw, IL, 20. 
(9) Cic, Fin, M, 14. Off: Y, 4, 5. Inv. II, 53e 
(10) Vid. Garve, 4nmerk, etc. J. c, p. 63 sqq., ubi prolixius de hac divisione quaeritur. 
(1€) Disg. XVII. p. 159. 
(12) Stoici res divizar vocant naturales , ut phyrizen , quae constat in cognitione originis rerum et inprimis Dei. 
Res humanae sunt, quibus vitae societas conservatur. Ita ut sapientia contineat PAysicam 'et Ethicam« Sajientiam - 
it definiu Off. I, 45. IT, 2. Tus. Quaest. 1IV,26. V, 3. Cf. Senecae Ep. 38 et 89. 
(13) De Iv. ll, 53. De Nat. Deorum llY, 15. De Fim V, 23. dicit prudeniiam cerni im deleetu. beserum es ma- 
herum, 
