14 F B A: NK;6G, 1,5 Gl Bi N.K.E.S 
tur, aliquem , sed ad reipubl, utilitatem. referri (43) neque majorem esse, quam cul 
pa (44). Prohibendum esse etiam ira in puniendo, optandumque, ut ii, qui praesint 
reipublicae, legum similes sint, quae ad puniendum non iracundia, sed aequitate, du- 
cuntur (45). 
Deinde postremo monet, in rebus prosperis superbiam, fastidium , arrogantiam , sum- 
mo opere esse fugienda, atque in iis maxime utendum esse consilio amicorum, hisque 
majorem etiam, quam ante, tribuendam esse auctoritatem , iisdemque temporibus caven- 
dum esse, ne adsentatoribus patefaciamus aures, nec adulari nos sinamus (46). 
Ad &nem perducta de fortitudine commentatione, sequitur, ex instituti ratione, ultimus 
officiorum fons, zemperantia et modestia. [ 
f 
3 
Cum locus iste, ut recte observat Garvius (a7), in abstracto et in notionibus uni. 
versalibus obscuritate quadam laboret, at vero, quod ad singularum partium attinet ex- 
planationem, certe sit praestantissimus,. paullo prolixius erit de co dicendum. In dis- 
cernenda enim Aozestate a decore, decoro uniyersali a singulari, quaedam inest difficul- 
tás, et illa caret perspicuitate Cicero, qua opus est ut res primo pede intelligatur. 
Decorum illud, quod Graeci zpéízow dicebant, ab Ao7zc5£o minime separari posse adfir- 
mat, quod enim decet honestum est, ct quod honestum est decet. Unde diversita- 
tem Aonestum inter et decorum facilius intelligi quam explanari posse censet. Quidquid 
enim 
' (43) Quae hic vera sit Ciceronis de fine poenarum opinio, pró certo affirmare non audeo, Differre videtur & 
Platone, qui duplicem statuit finem, quorum primus est ipsius peccantis emendatio, et alter exemp/um , ut ceteri 
a talibus peccatis, quae prohiberi publice interest, poenae metu deterreantur. Ultimum illum Graeci mapzduyuua 
vocabant, ( P/ate, Gerg. T. 1. p. 525, ^. B. Gellius INv 4f. VI, 14.) Ficinus Platonis Commentator tertium ad- 
dit, mipapiav, Sive satisfactionem, drictotcdes a Piatone discrepat, exemplum rejicit et emendatienem , satisfactionemque poe- 
narum fines agnoscit ( Grotius, 7. B. et P. L, II. c. 20. 8.6. Huber, de jur. Civ. L. II, Sect. II. c. 5. 8$. 2.) Ci- 
cera vero hic tantum duos memorat fines , sarisfactionem, sive utilitatem Jatsi , et exemplum , sed ultimum priori antepo* 
mere videtur, quia. spectat utilitatem omnium et otium reip. (Grot. 7. 7. $.9.) 
(442 » Noxiae poena par est??. (Cicero de Leg. 1L, 20.) wt in suo vitio quisque plctatur." CF, Montesquieu, Esprit 
de Lois, Liv. 6. Ch. 16, Liv, 12, ch. 4. 
(45) De Off I, as. Cf. Seneca de Ira 1, 16. Garyey dnm. T. ll. p. 234 Sqe« 
(46) I, 26. 
(47) Arm. ete, T. IL p. 146. ,, Der lezte Haupttheil des ersten Buchs, welcher von der Tugend der Miszi- 
, gung und dem daraus entstehenden Woblstande handelt, in den abstracten und allgemeinen Begrifen am um- 
,, deutlichsten, in der Ausführung des Besondren, der vortreflichste," 
