E71 F R & N. C S CI B Li We-K'H.Ss 
tiam, quibus homines et se possint juvare et suos, quae deliberatio ommis in rationem- 
utilitatis cadit. in libro igitur secuzde, de utilitatis officiis, rationis praeceptis mode- 
randis, ita agit, ut, leviter ceteris tractatis,. quae hominibus prodesse possunt, quoniam. 
homines hominibus utiles sunt, vel noxii, inprimis doceat, w Aominum studiay aed amm 
glificationem nostrarum rerum parata, excitemus et teneamus :: Primum videamus j; quae- 
mam Ciceroni utilia videantur. ; 
In tractanda illa commentatione , non multitudinem , pravumque hujus. morem; A07c:/d« 
iem ab utili segregantis, sequitur, quae constituit, honestum esse aliquid, quod non uti-- 
Je, utile, quod non honestum; (qui hoc putant, pervertunt Juris Naturae fundamerita , 
feque ulla majer pernicies hominum vitae potest afferri ( &)) sed potius. Socrazem, 
Platonem, Zenonem, aliosque, qui utilis et honesti notiones, suapte natura conjunctas 
et inseparabiles (2), cogitatione tantum distinguunt, et sic ratiocinantur: quicquid jus- 
dum est, id etiam utile; quod: autem honestum , id justum est: ergo, quod. honestum, 
Wiile esi. Hinc tamen colligi non potest, eas notiones natura quoque esse distinctas. 
Vidimus igitur utile esse, quod honestum: nunc ad divisionem progrediamur- vrais, 
Suae ziiliz sunt. i cia 
Illa duo in genera dividit :75////us * sunt enim partim inanimata, partim animata — 
trema iterum sunt aut ratione carentia, veluti Pru/z, aut ratione praedita; quorum due 
sunt genera: unum Deorum: alterum bominum. Deos autem placatos, sive utiles, fa- 
Ciet pieias et sanctitas (3). Deinde homines maxime z///es esse possunt. 
Rerum vero, quae noceant et-obsint,- eadem--est-divisio, sed, cum Deos nocere non 
putent $/oíci (4), his exceptis, homines sibi nocere invicem maxime possunt. Nulla 
| . ; enim 
(1) De 0f. H, 5. III, 28, 
(2) Has re ipsact natura sua separari non posse ait Cic, de Fi. IIl, 1: ,, Gravissime et verissime defenditur, 
» mBunrquam aequitatem ab wrilitete posse scjungi: et,'cuidquid aeguum jurtumque esset, id etiam hezestum :. vicissime 
s» Qu6, quidquid esset hometum , id jasrum ciiam atque aequum fore." 
(3) Garve, Znm. T lil p.17. ,,Es musz uns nothwendig sehr seltsam scbeinen, Gott in der ganzen Ab- 
», hindlung von den Pflichten nirgemds genannt zu sehn, als da, wo die urs niü:zlichen Dinge hererzáblt und ein- 
» Eetheilt werden, cet" Licet haec objectio vera sit, negare tamen non possumus, Ciceronem 1, 45 diXisse: 
Prima officía Diis immortalibus deber? 5 sed ruspia:n prolisius de iis agit, De 2ierate et senctitate vid. Garye 1, e, lec B. 
P. yan W'oele Schelten, Diss. cit. p. 70 sqq. T 
' (4) De Off Vi, 28. ,, Nüri iratüni timemus Jovem? at hoc quidem commune eit omufum plilosóphorum, mon 
$» eoram modo, qui Deum nihil bibere :psum negotii dicunt, nihil exhibere alteri: sed eorum etiam, qui sempef 
, agere aliquid er moliri volun', nunguam mec irasci Deum, nec nocere." Epicurei enim , qui dicebant, Deos 
ihi] agere. / Sewec. de Bem. IV. 4. puce, C. 12. Cic. de IV. D. 1, 17, 20, 44.) Sreici vero, qui Deos «emper 
aliquid agere et prospicere docebant, iisque providemtíam et mundi arbitrium tribuebant, ( Lips Phys Stef. 
L.. Diss. 21. Pam W'eele Schwen |. 1 p.81, aion' Deum nec obesse velle nec posse. (Se»ea , d« Ira 11 27. 
Ep. 95. Lipt, |. c. Diss. 10. 7. DM. Heuiivgtr ad Off, lll 29. 
m 
NN 
H 
"ü 
E 
" 
