48 F-hjA "Ni G 315 GIC KB. OE NE KLR S 
" 
promiserat, cum doceret, ea, quae videntur utilia, neque sunt, quam sint virtutis iní- 
mica (20).- Pearcius, Joh. Heusingerus et. Gern&ardus putant, Ciceronem. disputasse de 
jusiitia a c. 10 — 17. S. 71. de prudemiis a cap. 17 — c. 25. $. 95. Pace tamen Ci- 
ceronis, et doctissimorum illorum interpretum , non absum, quin adsentiar P. D. Gar- 
sio (21), qui dicit, difficile esse dictu , ubinam sit de /4:7//£z disputationi finis, et ubi- 
nam de prudemi2z incipiat. llla enim, quae dicuntur c. 17. praecedentibus tam arcte co- 
haerent, ut vix a se invicem distingui possint, et Crcerozem de hisce virtutibus dis- 
putationem una serie, sine ulla facta distinctione, absolvisse non dubito, ut harum vir- 
tutum, quae ita conjunctae sunt, ut sine /z;//zigz nihil valeat prudemüs (22), in hac 
«ilitatis et honestatis comparatione facilior esset conspectus. Ad rem redeamus, 
IV. Agendum est de justitiae officiis, in quibus utile cum honesto pugnare videtur. 
Docet primum (23), incidere saepe multas caussas animum conturbantes utilitatis spe- 
cie, cum dubitatur, possitne id, quod z/;/e videatur, fieri non zuzpiter? Quod probat 
exemplo S'unii Bruti, collegae Co//atino imperium abrogantis, qua in re utilitas valuit 
propter honestatem. Secus erat in ARozu/o, cum fratrem Remum interfecisset, quia 
emisit et pietatem et humanitatem, ut id, quod zz/e videbatur, neque erat, adsequi 
posset (24). Deinde monet, suae cuique utilitati, quoad sine alterius injuria fiat, esse 
serviendum. Maxime autem officia perturbantur in amicitia: sed hujus generis breve et 
non difficile praeceptum est. Quae enim videntur utilia, veluti honores, divitiae, vo- 
luptates, coetus, haec amicitiae nunquam sunt anteponenda; amicitiae tamen caussa ni- 
hil contra remp. in jusjurandum et fidem faciendum est (25). In caussa dubia, ne 
pro amicis quidem in foro pronuntiare liccbit, ponit enim personam amici qui induit . 
judicis (26). Jaceat utilitas, valeat honestas, monet, et religionem fidemque amicitiae 
esse anteponendas. 
Ab 
(c0) Ibid. TIT, a5. ubi Faceiolatus. 
(21) Garve , Zdnm.. T. ll. p. 252. 
(22) Of. Il, 9. 
(25) De Off. lI, 10. Garve, ZInm. T. Ill. p. 59. 
(24) De his exemplis observat Garvits /. c. p. 631 ,, Jenes Beyspiel gehórt, genau genommeb, nicht hieher, 
4) Es ist nicht Nutzen mit Pflicht, somdern Pflicht mit Pficht, im Streite , Patriotismus mit Freundesliebe, mit 
» Dankbarkeit." 
(25) Conf. Cicero de mic." c. 1o sqq. 
(26) ,, Tantum dabit amicitiae , ut veram amici caussam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges 
» liceat, asccommodet," Of NI, 1o, Jnnuit trium horarum spatium, quod caussae dicendae concedebatur lege 
Pompeja. Cic. in Drut. 94, ad ziii, XI, 49». auct, Dial, de caus. corr, el, C, 38. 
