DISSERTATIO. JURIDICA. LT 
C. Sergio Oratae vendebat, ab ipso prius emtas, dici nihil attinet ( 36). 
Quamquam autem aliter leges, aliter philosophi, tollant astutias; leges enim astutias 
apertas, certaque fraude admissas, philosophi vero damnant quoque eas, quae acute 
eXcogitatae sunt, vel quae ita leves sunt, ut eo lex non pertingat; probat tamen Cicero, 
non placuisse majoribus astutias, variisque legibus de iis cautum esse (37). 
C. enim Zguilius Gallus, Ciceronis collega et familiaris, protulit de dolo malo for- 
mulas, et dolum malum definivit: cum esset eZiud simulatum, aliud actum ( 38 ). 
Atque iste dolus malus jam ante adquilium legibus erat vindicatus, veluti tutela mae 
le administrata, ex Lege XII Tabb. (39), et circumscriptio adolescentium lege Zaeto- 
ria (40); et denique /udiciis bonae fidei (41), quorum tres fuere formulae, una con- 
irac- 
(36) Cic. de Of. TIL, 16, de Orat. I, 39. CF. Grotius, 9. B. et D. L. Il. c. 12. &. 9, et Pofendof. |. c, In hac 
lite sententia Crassi fulciebatur lege XII tabb., qua cautum erat, ut in venditionibus ea etlam, quae no:a essent, 
venditori vitia dicerentur, et, qui aliquid dissimularet, Reticentiae poenam ferret, sed Z4»tenii senientia verior 
videtur, ob regulam Juris supra adlatam. Fr. Bo/duim. iv Jurisprud. Mut. p. 843. et ad Papim. de Evictiom. im fime 
p. 364. pro Aae Sergio seryiebamt simpliciter scribendum putat hae seryiebant, Sed Cl. Barbejracius meis ad h.l, 
Pwfsnd. satis probavit retinendam esse vulgatam lectionem, 
(37) De Off. lil, 17. ubi Facciolatus, 
(38) De Of. III, 14. AN. D. Hi, 3o. Twp. c. 9. Cum fguiliana fere convenit Servii Sulpicii definitio in. L. T. 
$- 2. D. de dolo majo, et Pedii apud U/p. L. VII. $. 9. D. de pactis, et Pauli Rec. Sent. L. Ie T. 8. $. r. Licet Cic, 
hanc 4quilii definitionem vocet luculentam, illa tamen non ita est accipienda, quasi sit perfecta, cui nihil 
addi possit; et merito U/p. L. 1. 6$. 2. D. de del. wal. Labeonis definitionem , praefert ceteris, non quod aliae 
sint falsae, sed quod haec La/eonis exacte, plene et distincte , rem explicat. aber, Digr. L. III. c. 25. S. 1... £s- 
mom, Rem. p. 177 Sq. Neodt, Form. emend. deli mali c. a.  Schultimz. im Enarr, ad p. p. D. de dol mal. 8. 1, Ju- 
rijrud. Antej. p. 235. De 4fgquilii vita Vid. Jieineccii Or. de 41g. Gallo Francof. ad Piady. 1781, 4to. et in Op. var. 
Syl. Ex. XXIL. p. 766 sq. 
(39) jusinian, in Pr. 7. de susp. Tut. — Sciendum est suspecti crimen ex lepe XM, Tabb. descenders, — Add, L, 1. $« 2, 
D ed, Ex iislegibus manavit actio iu dvf/um adversus tutorem, qui;rem pupilli furatus est,  Z. 55. $. 1. D. de 
admin, «t per. Tut. 
(49, Lex Laetoría, lata a. U. C. 390, vetuit minores XXV. annis stipulari, et deceptos dolo malo in integrum 
restitui jussit. Vid. Suez, L. IV. Pract, apud Prisam. L. VIL —Bachius J. c, L. 1. C... S, ^» $ 26. 
C41) judicia et contractus bonae fidei satis noti sunt ex Inst, Haec autem , quae hic dicit Cicero , minus qua» 
drare videntur cum iis, quae superius dixit c, 14. ubl: Stemachari Camius, Sed quid faceret? Nondum enim /quilius 
pretulerat de. dolo malo formulas, Quoniam enim ante zgailium de delo malo latae erant leges , per quas venditio rescindi 
poterat, Sed facile, ut opinor, tollitur haec difficutas, si animadvertimus, differentiám inter contractus stricfé 
juris et bonae fidei, / Cicero enim vult, contractum nominum, in quem ea Cani Pyrhiigue emtio. venditio novatione 
tr&nsierat, etsi esset plenus doli mali , t&men , quia stricti. furis erat, eo tempore jure civili valuis:e: nec tunc potes 
rat coniractue strictijjuris, ob dolum intervenientem , a Praetore rescindi per in integrum restitutionem, quia non« 
G 2 dum 
