ba p R'"A 'CN'C^^IÀS.GUIE 128 JIIUNT *K€ Bs 
tractibus bonae fidei propria, cum verbis ex Lora fide, altera in arbitrio rei uxoride y 
sive in contentione rei uxoriae, verbis me//us aequius, tertia, qua in fiducia utebantur; 
3uier bonos bene agier (42). Cum hae addantur formuhe, nihil agi dolose aut malitio- 
se potest, In illis arbitriis ex £omz fide Q. Scaevola Pont. Max, summam vim esse. 
dicebat: fideique bonae nomen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis, . 
societatibus , fiduciis, mandatis, rcbus emtis, venditis, conductis, locatis; in his magni 
€sse judicis, statuere, quid quemque cuique praestare oporteret; praesertim cum in ples 
risque essent judicia contraria; in quibusdam enim contractibus "utraque pars habet ac- 
tionem directam; in aliis pars una directam, altera contrariam (43). Ex his igitur 
omnibus tollendae sunt astutiae. 
At vero non tantum legibus , et bonae fidei judiciis, de dolo malo erat cautum, sed 
etiam de jure praediorum, et de eo, quod justum sit in vendendis praediis, sancitum erat 
jure civili (44^, ut in his vendendis vitia dicerentur, nota quae venditori. Cum enim 
ex Legibus XII Tabb, satis esset, ea praestari, quae essent lingua nuncupata (45); quae 
qui infitiatus esset, dupli poenam subiret (46); his non contenti 7Cri Romani etiam 
rfe(iccntiae poenam addidere, Quicquid enim esset in praedio vitii, id statucrunt, si 
vene 
dum prodita erat 44/7 actio et exceptio doli malt, In contrzciibus autemf b, f. jam ante 4dqnilium secus erat, 
Tales enim contractus ipso jure nulli erant, ob qualemcumque dolum, in contrahendo admissum, ab aliquo contra- 
hentium. Vodt c. c. 5 et 7. cui haec debetur explicatio, T 
C42) Vid. Rachel ad Off Il, ts. vid. praeterea de actione rei uxoriae, quam Jurinmiamn: postea in actionem ex . 
stpulatu mutavit (7 us». C. dt rei ux. act, in exti. S. 29, 9. de 4c.) Interpp, ad d. S. 7. jJ. Cujacius iu Para- 
filis ad d. Tit. Ccd, De actionibus, quibus adjiciebarur aequius meliur, CF. Cujaciur, Obss, L. 22. c. 14. . a Corta 
ad dict. $. Instr. Schulting , Enarr..ad Tit, D. de ccp. minutians S. 3. et INoedt , Comm. ed d. T, p. 125. De fiducia y. 
ejusque differentia a pignore et hypethec , vid. Jüder. Orig. L« V. C. 25. p. 952. ed. Gothofred. — Cujac, ad Pauli Sint. 
L Ik Tit 13. JVoods. Obs. L. IT. c, 7. 
C43) Cic de Off. ViI, 17. .CF. &. 28, J. de JMüiom, In bomae fidei judiciis Judex interpres et moderator ( vid. . 
L. VIL. D, de meg. gest, C£. Huler , Prael. ad Tit. Instt, de OJF. Jud. S. 1o. JNoodt de. Fver, e$ Us. L. HL c. 6. De 
judiciis contrariis, Erzesz, In CI. Cic. v. Sudlcinm, 
C44) Of. HI, 16, Recte ad 4. /. observat Heuringer , jus civile hic notare disputationem fori, et interpretationem. 
prudentum, Licet haec notio in Jure Rom. rarior sit, hanc disputationem forl vocari jus civile affirmat Pempor, L. 2, 
$. s. D. Or. Jur. Briron, do verb, sign. voce Civilis, 9. a Costs ad 8. 3« 7. leg. agn. succ. 
C45 ) Verba legis exstant in. Festo v, lVamcupata ,, cum nexum , faciet mancipiumque uti lingua muncupdaet , ita. jm esti." 
(45) Sic, quod jus certe ex XII Tabb. descendit, si venditor de mensura agri emtorem decepit, in duplum. 
Samnabatur Pos/as Sewr, L. L. Tit. 19. $. 1. ld. L. ll. Tit, 17. $. F. sqq. Sl enim res vendita et simpliciter y. 
svincatur, ex emto agitur ad duplum vid, Z. rr. $. 14. D, de act, tuf. L« 89. S. 20, D. da dftd.. Edict, — L8. D». 
4 Eyictien, Ci, Cujacius Paratit|, ad dit, Cod, de. Bvictienibur,. 
