2DISSERTATIO JUKIDICA 53: 
"venditor sciret, nisi nominatim: dictum esset, praestari oportere, et si quid  reticuisset ; 
relicentiae damnari, quae poena acióomes redàibitoriz erát persequenda (47). Et hoc 
fündamento nititur sententia M, Catozis Cemsorii, quam refert 7ulZ;s noster, in lite de 
aedibus 77. Claudium. dntimalum.; ter. et. .P4 Calpurnium Lanarium: cum in venum-- 
dando aedes demoliendas: esse. scivisset C/audius, et non pronuntiasset, emtori Ce/pur- 
zio damnum. praestari. oportere (48). Ergo ad fidem bonam statuit | pertinere Cato y. 
notum esse emtori vitium, quod nosset venditor, Nec vero in praediis solum Jus Civ. 
malitiam et fraudem: vindicat:-sed in mancipiorum etiam venditione fraus ommis venden- 
tis excluditur. Cautum est enim Edicto Aedilitio, ut, qui mancipia vendant, certiores. 
faciant emtores, quid morbi vitiique sit cuique mancipio; quis fugitivus errove sit: si 
quod mancipium capitalem fraudem admiserit, similia, Quodsi, mancipium adversus ea 
venisset, sive adversus quod dictum. promissumve fuerit, cum veniret, fuisset,  Aedi- 
les actionem red^ibitoriam pollicebantur in eum, qui vendidit, cujusque maxima pars 
in ca venditione fuit (49). Licet de hisce omnibus. cautum sit jure civ, multa tamen . 
sunt, quae, quia consuetudine, mere, lege et jure civ. conceduntur, ideo turpia non 
videntur; naturae tamen lege aliud saepe sanctum est: aliud enim est 74s gentium, 
aliud. ciyi/e:. quod civile, non idem continuo. genzigzz est: quod autem genium, idem 
ciyile esse debet. S:d , addidit. Cicero , nos veri juris,. germanaeque justitiae , solidam . 
et expressam effigiem nullam. tenemus: umbra et imaginibus utimur, Attamen jus civi- 
le ductum est a natura ex optimis maturae et veritatis exemplis (50). .Ommes enin 
bonae fidei formulae ex jure naturae ductae sunt, omnesque leges, quae fraudem malitiam - 
que vindicant, ejusdem sunt originis. Me 
Cum hic Cicero in his de Officiis. libris latissime de jure gentium loquatur, non ahs 
1e fore arbitror, si hic paucis Ciceronis de jure gentium sententiam illustremus : quod. 
eo 
€47 ) Illa enim datur emtori contra venditorem ejusque heredem ad id, ut rem vitfosam, chm fractu ^e omnis 
caussa oblatam , restituto pretio recipiat ( Z. 21. $. 1. L. 33. fr. L. 44. S. t. D. de 4fed. Edict.)  Noodt. Comm. ad 
h. [, verbis expositis caustit p. 457. 
(48) Vid, Manutius ad h. A, "I. Porcius Cato Uticensis , parer, certe fuit suae aetatis. celeberrimus JCtus, edidit 
£ommentarlos 3. Civilis ev Respousa. Festus v. Mundus, Cic. de Oratore IU, 23. Cf. Dachius H. 9. L. lI, c. 2. sect. 4. 8. 27- 
( 49 ) Ipsius edictt verba citat Ulp. L. 1. $. 1. D. de 4ed, Ed. Caussam propónendi hujus edicti, cum Cicerome 
plane convenientem, exponit L. r. &. 2. D. eod, Hoc edictum non tantum pertinet ad. mancipia, sed porrectum füit: 
ad jumenta Z. 38. L. 43. D. e. Cf, Ned) Comm, ad d. J. j.,C. C, Huainect, ad Ed, fid, florum sparsie ete 
Halae 1738. 
€50) Ds O7. III, ip. 
6G 3 
