DISSERTATIO JURIDICA, 57 
putat Cicero, si filius magistratibus indicet; posteriori vero, si mitiora non valeant re- 
media , licere docet filio patrem accusare, et, si res ad perniciem reip. spectet, patriae 
salutem patris saluti esse anteponendam (64). Similia porro addit controversa .$7oj- 
corum , sed, cum magis ad simulationem pertinere videantur, huc non faciunt. Quaeris 
deinde: pacta et promissa semperne servanda Sint, quae nec vi, nec dolo malo, ut 
est in Edicto Praetorum (65), facta sint?  Ciceromis huc redit sententia. Cum pro- 
missa tempore commutantur, commutatur. officium , et non sémper est idem, | Potest 
énim accidere promissum aliquod et conventum , ut id effici sit inutile, vel ei, cui pro- 
missum sit, vcl ei, qui promiserir. Ergo promissa servanda non sunt ea, quae sint 
iis, quibus promiscrs, inutilia: nec, si plus tibi noceant, quam illis prosint, :contra 
officium est majus anteponi minori (66^. — Deinde Cicero , alique, qui de OjfZzciis 
agunt (67), docent, esse casus, quibus deposirum reddere non teneamur ei, ad quem 
pertinet: ita non reddendum gladium, cum constet, eum, qui deposuit, aliquem velle 
confodere. Sic multa, quae natura 4oneszz esse videntur, temporibus fiunt 707 Aozsta - 
facere promissa , stare conwentis, reddere deposita , commutata utilitate ; fiunt. 707 
hnesta. : 
Cum haec satis sunt dicta de juszitiz et prudeztia, ordinis postulat ratio, ut trans- 
eamus ad duas reliquas 4onestatis partes , fortitudinem et smoderationem  temperan, 
tiamque. 
H In hac de fortitudine disputatione ostendere conatus est, quam inimica sit falsa 
utilitas forzitudini, qua continetur animi excelsi magnitudo et praestantia, et viro mag- 
nhà utilitati horestatem esse anteponendam. Sed in hac quaestione sententiam | suam 
ma. 
(44) Vix ovum ovo similius , quem quod tradit Marcianus . L. 35. extr. D. de relig. et sumit. fune C£ Bynkersh, 
Q9. L. VIIL c, ^s. $. 10. IJuber Eun, Rom.. p. 460 sq. 
(65) Edictum Praetoris ita superest in L. 7. $. 7. D. de Pact. ., Pacta conyenta, quae, neque dolo malo, meque ad. 
» versus leges, plebiscita, SCta," Edicta princlpum , meque quo fraus cui. eorum fiat ,' facta erunt , seryaba" Ex hoc 
"utem Cic. loco Cujacius ad Pauli Sent. L. L. Tit. 1. in Schulring. Surisprud. 4niej. p. 219, colligit, in Edicto olim 
quoque additum fuisse meqwe yi, Add. Schulting. Enarr. ad &, Tit. D. & 26. Noodt de Pact,, et Transact.. c. 15. 
- X66) Cic. OF. 1, 1o. III, 25. Haec ut nimis laxa merito reprehendit Grozigs 7. B. et P. L. 1. c. 16, $. 27. et Pu- 
fend. 3. N. et. G. L. VII. c.5. 6.9. Lib. V, c. 12. 8. 22. übi Barbeyr. in motis. 'Promissor enim dijüdicare nequit, resne 
sit wtilis ei, cui promissa est. Garvius , Anm. T. II. p. 1T2. distinguit hic inrer contractus, sive pacta, et promissa; 
priora'servanda msgis putat, quam promissa; quia in iis penes unum contrahentium est utilitas, penes alterum non item, 
Mihi autem non placet Cíceronis doctrina , 'cum sócietatis tranquillitati, et cujuscunque civis securitati, sit. contraria. 
(62) Seneca , de Benef. M , 14. 1, 10, Aibfos: Off. L. I. c. ult, Pufend.. 3. IN. e$ Gl. V, V. C4» $74 De Of: H. 
£C, L. L c 15. $7. Barbeyre ad. Pufend. l. c«.— Noost , Probab, L. VI, c, 8. : Leibaitli Theadic, Part, Il« $. [2 
H 
