DISSERTATIO J U R I D I C A. ; 5g. 



perfido data sit. Dicit Cicero csse jus belliciiin ridcraqiie jurisjnrandi saepe cura Iioste 

 servandum, modo fiat animo illud servandi: quod aliter, si id non factum sit, nullura. 

 adest perjurium: v. g. si praedoni pactura pro capite pretium non adtuleris, culla est 

 fraus. Pirata enim non perduellis est, sed comraunis omnium liostis (74), Kegulus 

 igitur non debuit leges pactionesque cuni justo et legitimo lioste initas perturbare perju-^ 

 rio. QuoJ ni ita essel nunquam claros viros T, Veturium et Sp. Postumium, T. Nw 

 fnicium, et O^. Maelium , et multis annis post C. Mancinum, Senatus vinctos liosti de- 

 didisset (74), Apud veteres enim iio/»/7«oj inviolata erat jurisjurandi religio, nullumque 

 vinculiim , ad adstringendam fidem, jusjurando arctius voliierunt (75), Id indicant L&^ 

 ges XII Tabularum -• indicant leges Sacratae ( 76 ) : indicant foedera , quibus eiiam 

 xum hoste devincitur fides: indicant notiones et animadversiones Censorura , qui nuUa, 

 de re diligentius quam de jurejurando judicabant; quod verum esse patet ex eo, quod,. 

 cum Hanntbal decem Captivos Komatws dimitteret, qui se in Punica castra redituros jura- 

 verant, duo autem eorum non redirent, illud pcrjurium adeo turpe Romae fuerit Iiabi- 

 tum, ut vulgo spernerentur , ct a Censoribus omnium notarum damnis et ignorainiis affi- 

 <:erentur, quoniara, quod se facturos juraverant, non fecissent (78). Laudat igitur Ci: 



ce» 



<73) Ckeroni contrarius est Grotias, f. B. et P. t.. II. c. 13. §• '4 « 15. qui statiiit, fidem non tantum ciim 



publico hoste servandam, sed etiam cum latrone. A Oroiio dissentiunc Pufind, J. N, et G, L. IV. c 2. §. 8. Btr' 



ieyr. ibid. et Olto ad Pufend de 0. H, et C. L. I. c, 11. J. 6, t 



(74) C/c. Q^. III, jo. ibijue /B;«r^/>. .^ . ; , ,^ . |,, . i, , 



Crs) 0/; III, 31. iino-, '„.;,,, ,i. . / . 



C WJ Facciolstus intcllrgit leges a Tribb. pl. talas' a.il^o. post secwsmnemtn montcn, Sacruni. Neque ab Jiacsenteni 

 tia alienus videtur Reitius, citatus a Gernliardo ad h. l. qai tamen et alias refert opiniones. Sed lias Ibges innuissa 

 taUii non videtur Clcero; plures enim leges dicuntur 5*rrff//7e, at sensu latiori, e.K eo, quod sacraretur caput ejus , qui 

 egem violaverat. Perix. Ammalv. Uist. c. 10. p. 418. Ernesti CI. Cie, v. Leges Sacralae. 



C77) Ck. Of. III, Ji sq. Gell. IV. A. Vll, 18. eos, in qaos , ob morum dedecus, Censores aniinadvertebant, 

 tiotis censotiis alliciebagt. Noliones hk apud Cic. kgendum satis probat Gronov. ad Liviuin XXVII , »5. EX bis Cic. ct 

 CeHii locis magnuin clici potest arguuientum , ot probetur , nullam speeialem in pejeratites' legem constitutam fuisse. 

 Censorum enimmta; non interveriebant in iis'rcbns, da qWibus lcx speclalis, ut satis patetex^fl/. Max. 11, 9. et Cic, i/e 

 Leg. II, 9, ubi legem ex sui temporis moribus format, pcrjurii pocna Divina exilium, humana dedccus eslo. Dedecus 

 «nira notqt illam infamiae notam, quam adspergebant Censores, quae constabat in hominum opinione; Bai» Ccnsortm 

 iudiciunt nihit fere damnato adferebat , nisi ruborem QCic. de Rep. iV, apud Non. Marccll, c. i. n. 93.) Constat eS 

 dictis, pcrjurium apud vetcres, niiUa speciali legc fuisse punitum. Postea erat crimen extraotdinariuin, pleraeque in ' 

 Jlire Rom. Jege» paitim in giticre docent, fuissc aliquaoi perjarii poenam, partim in specie ostendunt, pcrjurum 

 aliis iniamia iiouri, alias dignitatecxui, alias fiistibtracaedi. ( /tfer/teK j , de Crimin. p. 170 sq. legesi. iil citt, JJ** 

 ier, Eunom. Rom. p. 187, Oito in Pratf. ad Toin. iV. Tlies. Jur. p. 14 sq. ) 



.'.I «A .itv; .l\lm:. .V' * .1: A^ 



11 . 



