O R A T I O. 4^ 



esse, Vobis quam persuasissimum erit, quiira Astronomiam Orienlalium, Ae- 

 gyptiorum, poslea ad Graecos delatam, cum hodierna perfectiori astrorum 

 cursus coguitione coroparaveritis; quuraqiie iUara adeo incultam telluris for- 

 mae ac magnitudinis nolionem, quam antiqui habuerunt, hodiernae tcrrarum 

 orbis descriplione opposueritis. Novimus, antiquos navigatores terrarum lit- 

 tora linquere non ausos fuisse ; recentiores ex adverso multa itinera mariti» 

 rna circum terrarum orbem absolvisse, multasque antiquitati incognilas re- 

 giones detexisse. Quantum porro discrimen inter ita dictam antiquorum Phi- 

 losophorum physicam et quae nova et egregia in naturae legibus antiquitati 

 penitus incognitis, hoc aevo aperta sunt ! Chemiam denique , quae tot ac 

 tanta commoda nobis altulit , recentissimam arlem csse, quis Vestrum ue- 

 gaverit ? 



iiaec autem omnia inter viginli quatuor seculorum spatium sumus assecuti. 

 Neque dubilo, quin miremini, Aiiditores Humanissimi! scientiarum progres- 

 «um tam tardum fuisse! At non est, quod quispiam hic miretur! Cum 

 enira a remotissima anliquitate adsceudimus, retardationis hujus causae no- 

 bis sua sponte occurrunt. lis nempe temporibus thesaurus scientiaruui ac 

 sapientiae , qualis habebatur , penes sacerdotes , Deorum cultum dirigenles , 

 unice erat inveniendus ; quae de Diis atque de mundi origine antiquissima 

 formata erant dogmata, quaeque theogoniae et cosmogoniae nomiuabantur, 

 a Chaldaeis , Persis , Aegyptiis, et partim etiam a Graecis quam sanctissima 

 habita. Nulium auctorem horum dogmatum esse , qui doctiinam naturae 

 atque astrorum cursus explicet , nisi pelulantem ingenii lusum , ex meliori 

 Dostra scientia merito concludere licet. Ita inter sacerdotes , et populos , 

 qui semper, ut par est, et quod summum numen esse probat, Deos religio- 

 sissime coiuere, magna erit distantia: de his sacris dogmatibus dubitare, si 

 quis auderet , sacrilegii miuime absolvebatur : at videtis, quanta sit praeju- 

 diciorum et religionis potestas ! Summorum Philosophorum cognitionem iis 

 imbulam fuisse, pythagorae exemplum probat : is nullum uisi motura 

 rectilineum et circulaiem io corporibus coelestibus admittere voluit; quia ea 

 molus species a Philosophis orientalibus perfeclissima habebatur. Verum est, 



C huuc 



