O R A T I O. 19 



oaus, BA.COHEM V16TILAM1TJM dc multis ARiSTOTELis PhilosopLiae prae. 

 ceptis dubitare; copernicum, in G^ometria adhibenda, motum terrae magis 

 probabilem reddere; keplerdm, ope ejusdem artis praestantissimae , motum 

 circularem planetis non esse quam validissime probare, atque indicare, geo- 

 metrica quadam atque divina intelligentia , motus planelarum ordiiiari; tt- 

 CHONEM, dum observationes quam maxime augeret , atque instrumenta, 

 quae huic arti inservireut , amplificaret , ingeniosum excogilare mundi systema , 

 quod antiquomm systematum seclatoribus blandiretur, quodque, pro inscitia 

 eorum temporura, refutari non poterat, GiLiLAEUH apud Pisanos experimen» ■ 

 tis, nulla ratione in diibitum vocandis, demonstrare, aristotelis doctri» 

 nam , quam Christiani doclores , ad hoc usque aevum , fere pluris quara 

 ipsam Scripturam Sacram fecerint , utique , respectu rationis corporum de 

 alto cadentium , errorum non vacuam esse. Tubi optici , a nostratibus ia- 

 venti , ptolomaei illud velus mundi systema , lam acriter defensum, ne» 

 quaquam admitli posse demonstrant. Philosophi jara persuasum sibi haben- 

 t«s, quos antiqui finxerant , genios non dari , motus astrorum causas alibi 

 quaesiverunt- cartesids, dum Georaetriae admirabile auxilium, quod sta- 

 tim ad majora invenienda tam insiguiter juvat, adeo amphficavit, per sy- 

 steroa vorticum primum speciraen magnas naturae leges exphcandi praebuit: 

 interea noster celeberrimus hugenibs, magois suis laboribus , multa uti> 

 lissima invenit , atque , per ea omnia , Geometriam unicara esse viara , ad 

 causas phaenomenorum cognoscendas , sine ulla dubitatione, demonstravit. Ac 

 tandem divina Providentia tanlis laboribus subvenit: magnum newtonum 

 ad nos uiisit; ilie, omnium mortalium optimus magister, applicuit Geome. 

 triam sapienter feliciterque ad naturae leges inquirendas ; atque in universa 

 natura esse unicam ct uuiversalem vim , cujus existentiam omnes experimur, 

 quamque gravitatem nominamus , qua omuia sub terra atque in coelo ordi- 

 nantur, uobis probavit; regulasque ac rationes verae philophaudi raelhodi 

 pracepit. Jam veritas de erroribus, saua ralio humana de praejudiciis, pu« 

 rus I)ei cullus de superstilione , quid dicam? uolio Optirai Summique Creato- 

 ^ ris oraniumque Couservatoris de ficlis ab anliquilale Diis atque de gcniis coe- 



C a les- 



