16 



J. P. V.. V O U T E 



Prii-num itaque ex inveutis luijus aelalis ea considerabo , noa quorum nu. 

 imeium, sed quorum praecipuam aliquam utilitatem in studio naturae videar 

 posse demonstiare; deinde in disciplinas physicas inquiram, an simul falsas 

 olini quae judicabantiir rationes et vias deseruerit ; unde poitremum quae ia 

 niunere physicorum hodie maxime observanda videantur, breviter ostendam. 

 I. Inler prima , quorum excellenlia philosophia naturalis haud parum prae- 

 stare videtur, nunierandi sunt progressus, quos novissime habuit in physica 

 mathematica. Eam cum muUi praeclari viri sua opera elaboraverunt , tum 

 ei ipsum tempus cumulum sensim addidit. Una est enim oninium , quae 

 ad invesligationem veri pertinent , disciplina mathemalica, quae propriis ra- 

 tionibus tota nititur, errores non magnopere metuit , cui si industria gnavo» 

 rum hominum, si soUertia et ingeniuin non plane defueriiit, fieri non potest 

 quin ad aUiorem gradum perfectionis perpeluo adscendat» SaecuUim cum- 

 diniidio amphus intercessit, cum plures matheseos fontes reperti sunt, ac si- 

 mul ejus utihtas apparuit ad naturam iavestigandam , ex qua physici sibi 

 certiores vias comparari senserunt, quam unquara antea cognoverant. Ut si 

 hoc modo iUustrare nobis hceret, quaecunque sub sensus cadant, non phi« 

 lophia naturaUs aut novitate carere , aut ab optima disserendi ratioue d&i 

 flecti unquam posse videretur: progressus suos inventis solunomodo signaret.» 

 atque adeo hujus disputationis omnis causa praecideretur.. 



Ea itaque ratio , quae mechanicae uno nomine , aritificia humana simul 

 et maximas conversiones caeU comprehendi t , utramque partem adeo pei'- 

 iecit , ut in aUera jam consistere quodammodo , iu aUera vero facuUatera 

 quotidie augere posse videatur. Leges njotus , quas ex Astronomia pri- 

 XQum accepit , si adliibuit in ejus quaesliouibus difficiUimis, ut rauUa igno>^ 

 ta reperiret , iucerta pleraque confirmaret , dubitationem fere omnem tol- 

 leret ( i ). 



Quae quidem ut uUra perveniant , non adeo nova inventa desiderare , 

 quam ahquamdiu jam poscere videntur , ut ad intelligenliam communem , 

 atque ad omnem institutionem physicam magis accommodarentur , sivi cre- 

 btat. expositione, sive aliquo tractaudi modo iiaciliori. Quemadmoduiu enim. 



qua« 



