O II A T I O. t5 



Ad numcrnm eorum quae te.stimonia eximioris doctrinae hoflie profenin- 

 tur , adscribi debet ille consensus laborum , et mira communicatio utilita- 

 lum, quam sibi physici comparaveruut cum iis qui artes exercent, Eu coii- 

 suetudo, quae indies magis increbuit, inprimis digna est quae a nobis auiniad- 

 verteretur. Nam quid artes beneScii arcipiant ex usu doetrinae, j.-ini est tri- 

 tum a.rgumentum, Quara vero ipsae artes , et rudium hominum labores ad- 

 jumento possint esse doctrinae, nostra tempora demum deciarant. Suat enim 

 principia et rationes rerum nimis aliquaudo ab ipsis rebus remotae, quam 

 ut harum varietatem perspicere plane possimus, nisi ad eas per se conside- 

 raudas nos interdum demittamus ( 3 ). Philosophia naturalis autera vel na- 

 turae opera expUcat , vel artium ; sique ea optima judicanda sit disciplina, 

 quae naturam experimentis perpetuo scrutatur , eadera cogit ut artes quoque 

 consideremus , si earum rationes penitus intelligere cupiamus. Quod enim 

 ad naturam experimenta valent , id ad doctrinam de molu et de mecha- 

 nica, opera artificum. Sunt ofGcinae eorum quasi scholae in quibus perpetua 

 visuntur experimenta. Quas adire eo saepius nos oportet, quo, si ex his 

 rationibus excipias astrononiiam, fatearis necesse sit , pliysicara adhuc plus 

 ahquando homiuum, quam ipsius naturae opera exphcare. Dum autem do« 

 ctrina non amphus se ab arle secernit, eamque ignorat quam tueri deberet, 

 neque ars in tenebris versari mavuU seipsa contenla , sed eam sibi praesidio 

 quaerit, cui auxiiium laboris sui vicissim praestare potest. 



Quemadmodum igitur ante saeculum cum dimidio amplius id illis tempo- 

 ribus lauch datum est, quod tum primum usu venit ut docli viri Societates 

 inter se inirent, ex quibus illi Commentarii , pleni rerum atque quoddam- 

 quasi pabulum physicae, exorti sunt; sic de nostris temporibus id jure prae- 

 dicandum puto, quod Societates illae ad mentes minus eruditorum acr.ommo- 

 Aatae sint, yiri ingeniosi in artibus et negotiis versantes ad eas fuerint ad- 

 scripti, ipsi autem hberahter de suis raliombus cum pliysicis communicare 

 soleant, easque sponte ahquando in usum commnnem omnium proferre. Ut 

 aic, quemadmodura ia natura, ita in arte ab experimento et ipso discrimine 

 lerum profecli ad expiicationem cujusque pervenire , el lacquam vaiiis gra» 

 - v^l di* 



