l6 J. P. E. V O U T E 



dibus usque ad summam doctrinae, quae 'rationes omnium continet , ascen- 

 deie videamur. 



II. Haec autem dum comraemoro, non tam enumerare inventa quam in- , 

 dicare volui praecipuas eas vias , quae ad surama quaeque patuerunt. la 

 quibus proinde nihil requiremus, si accedat illa oplima ratio inveniendi, 

 qua et ipsa inventa omnia concluduntur, et alia ex aliis perpetuo neclanlur. 

 Quae quidem non hoc tempore postulamus ne plane desideraretur, sed , cura 

 tot proposita aint exempla , ne in veteres errores notatos jam et expositos 

 unquam delaberetuT. Mulla quidem sunt genera erroris: duo mihi ad hanc 

 quaestionem reservavi: unum , de causis reruni ; alterum , de legibus naturae. 



Et primum quidem , utrum causae naturales , quales sint existimandae, 

 quonamque modo reperiendae , nunc adeo clarius intelliguntur? non quaero 

 hic num pluies repertae sint, sed num opinio de earum natura et investiga- 

 lione vacare vetere reprehensione sit existimanda. Levissimam esse videlicet 

 omnes clamant, et jamdiu explosam sententiara Cartesii, docentis non mul" 

 ^tum interesse utram causam sumseris, modo ea ad rem esplicandam satis 

 tdonea possit judicari. Sed videamus ne omnes in omni conquisitione adeo 

 longe ab hac ratiotie discedamtis, ne mulli vero propius ad eam accedant, 

 at jam non multum absint quin ipsi in subliliore genere Cartesianismi ver» 

 sentur. Causas , inquiunt, ex ipsis rebus solummodo eruimus. Haec quam 

 vim habeant , priinum consideremus. Causarum naturalium duo sunt genera: 

 eas aut posifas sub oculis , reperimus, aut excogitatas ratione probamus. 

 Dicimus causam soni esse vibrationes aeris, quod, aere semoto, nuUus red» 

 ditur; item fremitum nervorum fidium esse causam motuum aeris, quia, sl 

 irapediimtur , nulli sonant. Haec est series causarum tam aperta , ut non 

 erui ex rel)us, sed ipsarum renim ordiiiem constitiiere videatur. Tales vere 

 non saepe extant; plerumqiie non possunt ullo artificiu oculis discerni , sed 

 probnbiles ledduntur idcirco quod per eas res explicandae optirae declarari 

 videuiur. Qiiid euim Copernico consilii extitit, quare ab cxplicatione Plo- 

 leinaei (lisMdenrlum sibi puiaret , nisi quod jiidicasset per motum planetaruin 

 circa solem se facihus expefire posae eorum progressus et recessus, qui sen» 



tea* 



