O R A T I O. If 



dum nobis erit ad particulas certo motu agitatas, cujus mensuram forte in' 

 Tenire , causam vero explicare non possumus , nam propter hoc ipsuni 

 fuit illa causa efficta, ut videndum an nihil proficiamus, dum omnia flui- 

 dis commenticiis miscemus, quam ut quaestionera e conspectu removeamus, 

 integram relinquamus. 



Atque idem videtur nuper latius manavisse in chemiara, Quae cum re» 

 pente tantos progressus habuerit in investigandis iis quae aut solida forma, 

 aut Uquoris vel aeris specie induta reperiuntur, ut paene nihil esse videretur 

 quod non arte sua et esperimenlis demonstrare et oculis subjicere posset , 

 retardari se tamen vidit a naturis subtilioribus caloris et lurainis , et ad 

 disceptationem et conjecturas revocari. In quibus cum summi quidam viri 

 tantam prudentiam adhibuerint , ut non solum experimentorum sed etiam 

 disserendi artem docere viderentur, magis in iis offendimus qui in eadem 

 disciplina tam longe ab his dissederunt. Dubitandum equidera non e9t quin 

 iis raotibus particularura, quae JJjlnttates vocantiir, sit communis ahqua ratio 

 cum earum conditione electrica; sed quanta obscurilate illa adhuc lateat, intelii» 

 gitur ex hoc quod nequaquara potuimus discernere pendeatne affinitas duorum 

 ex propria cujusque natura electrica, an eliciatur natura electrica utriusque 

 ex conjunctione aftinitatis (.4)' Quod cum ita sit, minime quidem erit pro- 

 bandum consihum eorum qui postquara alterutram opinionem non levi de 

 causa sequi profitentur, statim omnia reliqua de conjunctionibus cheraicis el; 

 de calore, de lumine, caeterisque sublilioribus naturis assequi conjecturis et 

 exponere volunt. Quae quidem ego non propterea falso probari volo ; non 

 enim id raihi facilius esset quara iis vera probari. Quaero tantum num satis 

 dignum sit philosophis, qui propter inventa sua inter primos hujus aetalis 

 jure numerantur, ea proferre, iisque nili , quae firmitate rationis prorsus ca- 

 rent; atque sic exemplo suo islam comprobare malam consuetudinem disse« 

 rcndi de rebus non plane perspeclis per causas non concessas. Quae quam 

 nuper apud multos increbuerit , oppoui et inculcari physicis niraium saepe 

 non potest. 



De eo autem ncmo dubitabit , cui in raentem veniat tot auctorum , cum 



C 2 »10' 



