COMMENTATIO 



A D 



QUAESTIONEM JURIDICAM- 



E X R D I U M. 



V^uicunqne ad jurisprudentiam diversorum populorum animum adtenderit, et diligeu» 

 ter in incrementa et progressus, quibus paulatim gavisi fuerunt, inquisiverit, pro va- 

 lia rerum ac temporum conditione diversis admodum principiis leges superstructas anim- 

 advertet; ipsasque leges, prima aetate numero pauciores, et siniplici vitae degendac ratio- 

 Di satis adaequatas, in immensum crevisse, atque ex adauctis vitae civilis negotiis, et 

 mutuo inter gentes commercio ac necessitudine, nova subinde legibus ferendis momenta 

 exorta fuisse deprehendet. Quam priniura enim a vivendi simplicitate recesserunt Iio- 

 mines, et tenuiori vitae cultui novae plane et antea incognitae necessitates novaque de- 

 sideria successerunt , sponte apparet, quam diversa inde exoriri debuerit recentiorum 

 conditio ab aurea illa aetate, quam nobis ingenii sui commentis adornatam depinxerunt 

 poi^tae, et qua, ut aii Tibullus ., 



„ Non domus ulla fores /labuit , mn fixus in agris ^ 

 « Q}** regeret ceriis finibus arya^ lapis,^'' 



Cum vero novae leges non semper morum corruptelae invalescenti et efficaciora remedia 

 desideranti originen debeant, scd ct plerumque increscentis liumanitatis ingeniiquc cul- 

 tus optima sint indicia, non mirura viJttur, tanta cum delectatione in illarum caiissis 

 invcstigandis vcrsari plurimos; cum, qui tales leges , et momenta, quae eas expostula- 



A » runt» 



