COMMENTATIO ad tJTJAE STIONEM JURIDICAM. f^ 



a^ nuUam non judicum officii partem art. ii6. contentam adplicari deb;at, de utroque 

 simul agemus. 



Instrnraenris itaque secunium </. art. 859, et 860. prolatis, quibus de Absemia coti^^ 

 stare pos.^it, juJex arbitraWtur, utriim ex iis idonei caussa exiscere videatur, tft testes' 

 audiantur ( du-itur enim: cPapris les piices et dvcumetits produits^; neque adstricti vi« 

 dentur judices, ut ad onrnem petitionem statim jubeant testes audiri, Ucet ii, quoruni. 

 intert.'St, omnia illa obser ^av.-rint , qiiae art. 115. cnntineantur, i. e. ut demum post 

 quartum annum impletura declHrationera Absentiae petierint , ut interim mispiam re« 

 pertus sit Absens, et nulhis de eo nuntius allatus: nam liret ante quadriemiiui» ju.lex d©a 

 cernere neqieit, et hacteHus ejus officiam circumscripturn sit, inde raraen non seqiiiJ 

 tur, cum judicium dilfeiTe non posse post 4 annos elapsos, si nondum pateat statmtt 

 Absentis tam incertuo» esse, ut procedenlum sit ad testimonia de eo colligenfe (4):- 

 praesertim cum art. 117. expresse dicat, judicem rationem lialiiturum esse eTum, quatf 

 Absentiae caussam praebucrint, et forte impediant , quo ninus huc usque d.i Aiseute 

 diquid innotuerit (5). Ut igitur hrnc quoque appareat , quid respon.ienluii sit ad 

 quaestionem, utrum 4 anni computari debeant a tempore ultimi nuntii dimi,ssi , an vero 

 acctpti? vid. supra §. s. Quocnnque enim tempore peticio tunc fiit, judex non temere 

 eara concedet, etfam^ii 4 anni efffu.xerint ab ulrimo nuntio diraisso, si se ad praeceDtutB 

 art li^. conformare velit, .'\t si niiiil obstare videatur, quominus petitioni sa.isfiat^ 

 testes audiri jubebir, idqtie in jurisdicnone domicilii , et ejiis loci , quo ultimum cora« 

 ■loratus est Absens; imo omniura locorura , ubi commopai con»ueVerat (6). Testei 

 igitur cirari jubtbit Tri.mnat doraicilii, cui etiam soli i"acultas data est, coHeCiis omniJ 

 bus hisce testimomis , dijudicandi , an Absentiam declarsr^. Iiceit. Uti auteraj Ieglslito# 

 Don definivit, cujus generis instrumenta proferenda sint, uc Tribtinal de Absentia ju- 

 iicare possit, quum illud tutius prudentiae judicum relinqui videretur, atque in singii- 

 Ks caiissis plirumque meluis diju.licari, quara fidem mercantur ejusmoJi instrumenta 

 (vid. Locii, p. 34;.), sic idim obtinere existimavit in persona testium (^ldem, p. 

 34?» 348- )• Oranes enim a petitoribus proferri permittit, quoniara judices ssmper ea.* 

 testimoniorum rationem habc-re djbLUt, quara rei momentum dcsi i.'rabtt , et hisci testi- 

 bus auditis non statim coguntur stntcntiam ffrre testiraoniis convjnientera : ipsa enitn 

 testimonia colligendi facultas idcirco tantum judici permissa videtur, ut persuasura sibi ha« 

 beat , rem in eo esse , ut Absentiim detlarari liceat^ quod si jgitur tcstimania lianc per-: 



SUft- 



(4J Vii. Dt/yininri, !■ ii«t. p. 342. tdn 3., et PreaJlint , p, i^rf. 

 Li) Vld. ioe-/, f. 361, s^. («) Viit CiifiriHit, Xo». 1. (I. }oj. 



