9^ P. J. UYLENBROEK 



Cfure syphonis retorti , ec aqua in altcro , premunt se mutiio. Nnm si in uno crure 

 ponatur mercurius ad altitudineni unius palmi, in altero aqua aJ altitudinera quatuor- 

 decim palmorum , aqua suspellit mercurium , donec fucit aequilibriam , et aquae super» 

 ficits suprema sit in eodem horizonte cum suprema superficie mercurii: si autera , stante 

 aequilibrio, in uno crure ponatur niercurius ad altitudinem majorem , assurgit aqua 

 in altero crure, et perit aequilibrium. Eodem modo , si , stante aequilibrio, in un» 

 crure ponatur plus aquae, assurgit in altero mercurius, et perit itidera aequilibrium. 

 Idem contingit, si sola aqua in utroque crure ponatur, sed inaequalis altitudinis; altior 

 enim premit miuus altum, et cogit assurgere, donec fiat aequilibrium." 



Utut bene haec experimenta intellexisse videatur Scliottus, neutrura tamen eum de 

 6ua sententia discedere facit , neutrumque probare credit , aquae particulas su-periores- 

 premere inferiores. In priori casu, i. e. in primo e.xperimento , agnoscit eqtiidem aquam 

 premere, sed idcirco illam premere asserit, quia premit ai-rem in tubo , i. c. corpus 

 levius infra se. ,,Aqua igitur," dicit, ,,in dictocasu, non est consistens, i. e. non est 

 in situ suo naturaii, quem ejus natura exigit. Nos autera loquinuir de aqiia consisten- 

 ti, si enim preuiant se mutuo particulae aquae, hoc indc fit, quia infra se habent cor»- 

 pus levius. Et licet, dum non habeant infra se corpii-s levius,. retineant candem gi'a* 

 vitatem , et aptituJinem ad premendum, actu tamen non premunt, sed solum aptitudL- 

 ne, quia deest conditio ad actualem pressionem requisita, nempe corpus levius infr* 

 ae. " Hanc itaque suara refutatlonem petit ex iis, quae supra letulimus ( i ).. 



Quod autem ad secundum casum sive akerum experiraentum attinct, non mirum esse, 

 ait Schottus, „ quod gravius premat minus grave, tum quia haec est gravium natura, 

 tum quia minus grave potest cedere graviori, et cedendo Arkicit solum corpus levius 

 se. Praeterquam quod tunc, antequam fiat pressio actualis , humida illa non consi- 

 stunt. Postquam vero ad statum consistentiae deventura est, cessat actualis prtssio. " 



Alterum experimentum, quod sententiae suae favere facit Magnan , est phacnomenon 

 anseris (sive corporis , cujusvis ejusdem densitatis ac aqua,) intus cavi, et a parte infi- 

 ma foramine praediti. Hoe corpus aquam continens, in vas- aqua fere totum repletum 

 immittatur, ipsumque vas vesica claudatur. Tum, uti notum , prenjcnte pollice vesi» 

 cam, corpus illud, ob intrantera aquam descendit , et quidem eo magis, quo magis 

 vesica prcmatur; cessante pressione , corpus iterum adscendit. Hoc itidem experimento 

 ihesin suam doct. Magnan tuitus est. 



Notetur litera A pars superior , B pars media , et C pars infima aquae in vase conren- 



tae^ 



( 1 ) Coaf. supr* pag. 33, 



