I 



RESPONSIO AD QUA!' STlONlwM HYDROS TATIC AM. 39 



anitnadvertebat ( i ). Faradoxa haec X[ nuniero, varia continent et quidem egregia, 

 ex ipsa fliiii.li natura petita, eaque coctirmata. 



Et primuni quidem Paradcxon jam statim indicat, Boyleum non facere cum Sehotto, 

 qui prorsus pressionem panium aquae superionim in inleriorcs negaverat, quippe quod 

 eo consilio scriptum est, ut probet, in aqua, aliisquc fiuidis, farles inferiores premi 

 a superioribus. Quod ut demonstraret Boyleus , sequens instituit experimentum. 



Sumsit vas vitreum aqua fere ad summum repletum , ut et tubum vitreum cyliii- 

 dricum , ab utraque parte apenum , et parvae diamctri ( octavae vel sextae partis pol- 

 licis). Hujus tubi extremum inferius immisit in oleum terebinthinaceum , atque li- 

 quore, sugtndo, in tubo ad quamcuiique altitudinem sublato, orilicium superius digito 

 celerrime clausit , ne sublatus liquor descenderet. Tum tubulum , liquore illo reple- 

 tum, perpendiculariter vasi, aquam continenti, immisit, ita sciliect, ut supcrficies olei 

 jn tubo nonnihil esset altior superticie aquae vasis. Jam vcro , digito remoto a tubi 

 txtremo superiori, oleum per extremum inferius, quamquam apcrtum , non decidit, sed 

 ad ^andem , vel circiter, altitudinem in tubo haesir. 



En cxperimentum Doylei, simplicissimum sane, sed ad thesin demonstrandam , ex ejus 

 sententia, aptissimum. „ Etenim," ( sic ratiocinatur) „ oleum terebinthinae, cum sit 

 fluidum grave, dcorsum tendit, et cum non obturetur ab ipso vitro, cujus orificium 

 inferius apertum relinquitur, certo certius per fistulam seu tubum decideret, nisi a sub- 

 jacentis aquae pressione sursum nitente, teneretur suspensum : nulla apparente causa 

 alia , cui vindicari elTectus cum ratione possit , atque hac nostra ad rationem reddendam 

 sufnciente." 



Pergit itaque Boyleus in demonstrando , pressionem aquae , neque ullam aliam cau-- 

 sam,'cleum in tubo retinere. Non enim hunc enectum oriri ex aqua et oleo, liquori- 

 bus, ut ait, ,, raisceri negantibus, manifestum lit, quando tubus non tam jirofunde in 

 aquam immittiiur, ubi statim oleum per extremum inferius decidit; douec iterum pres- 

 sionis cum aqua externa acquisiverit aequipollentiam. " 



Phaenomeni hujus veram causam in aequilibrio inter okum et aquam ponit, et qui- 

 dem ob sequentes rationes: 



1°. Si cylindrus oki in tubo multo altior fit quam supcrficies aquae, oleum de- 

 scendit. 



a°. Ille olei desctnsus tamdiu locum habcbit , donec olei in fistula superficies eous- 

 que fere descendit, ubi est supcrficies aquae extra fistulam. 



S • 



(I) V!il. V)\i. p. 3. 



U3 



