^ P. J. U Y L E N B R O E K 



dein Eoyleaiium dictuni , hio ipsis auctoris verbis referre. Invenitur aiitem descriptam 

 post App. I. in articulo particulari, cui titulus : Artificium aestimafidi graviiatem aqaae 

 in aqua, vulgarium bilancium et ponderum adminiculo. Totus articuiiis ftc sese habet : 



„ Atque jam tempestivum fucrit, doctrinam nostram hactcnus propugnatam , aquam 

 scilicet gravitare in aqua ^ confirmare; modum, qui facile in praxin vertitur, gravita- 

 tcm ipsius aestimandi, subjicicndo. Qui licet forte commodius proponi potuisset in 

 tractatuJi hujus parte priori , spes tanien est, descriptionem tjus loco minus commodo 

 factam, haud ingratam fore curiosis; quandoquidem nemo ( quod sciam ) vel conatus fuit 

 determinare, quantum gravitet aqua in aqua. Et si quis probiema liujusmodi propo- 

 suisftt, judicatum forsan tale fuisset, quod praxin omnino respueret. Metliodus sive 

 compendium, quo utcbar, rem , quanta poteram , exactitudine praestandi, di.sci facile 

 poterit ex enarratiune, quae sequitiu-, cxperimenti unius vel alterius in eam rcm a me 

 peracii, prout tam in advcrsariis meis ia hacc verba reperi. " 



„ IJulia vitrea, ovi gallinacei circiter magnitudinem aequans, de in.iustria ad flam- 

 niam larapadis flatu elligiata fuit , ita quidcm ut ftstulam haberet .sui cxtremitatc rccur- 

 vam , ut eo convenientius ibi possct frangi. Hacc buUa probe calefaaa , ad rarefa»;'en>- 

 dum scilicet aerem , maguamque ejus partem expellendam, propere fuit suL extrcmo ob- 

 sigillata, faventeque dictae fistulae figura, beueficio justi pnnderis plumbi sub aquant 

 depressa, plumbo vitroque ope funiculi alligatis uni lanci bene fabncatae bilancis , cu- 

 jus alteri ianci tantum imponebaiur ponderis, quaiitum satis erat acquilibrandac builae, 

 libere in aquae medio pendenti. Tum vero, mediante forcipe ferreo lonaiusculo, sol- 

 licite eftnngebam bullae sub aqua latentis extremum sigillarum, sic ut nulla bulla aeris 

 conspiccretur per aquam emergire vel evadere; liquor vero athmosphaerae gravitate im- 

 pulsus iu builae partcm non repletam migraret, totiusoiie cavitatis quasi mediam par- 

 tem implcret, et mox, ut praedixeram, bulla subsidebat, effitiebatqne ut lanx, cui erat 

 sUigata, tantum ptai.ponderarct , ui 4 drachmis et 8 granis opus esset bilanci ad aequi- 

 librium reducendae. Tum , txt.mta bulla cum ipsi inclusaaqua, beneficio flammae can- 

 delae cautius applicatae, txpuliraus aquam , ( quae aUoquin non faeile c quavis fistula 

 stricta excluditur) in vitrinn ante acquilibratum ; idque repcrimus, prout exspcctaba- 

 mus, 4 drachmas et jo graua circiter ponderare, praetcr pauculura illud rcsntans in 

 ovo > exiguamque illam quantitattm in vapores forie raretactam , qnae vitri frustulo sub 

 aqua cflracto et perdito aulita, facile 7 vcl 8 grana aequavirmt. Unde Ijquet, non 

 iDodo aquam gravitare sub aqua, sed eam vcl fcre, vcl plane tantum inibi ponderarc, 

 tc ipsa illa portio liquoiis ponderaret in niirc. Eodem die iterabamus hoc expcrimen- 

 tum, adhibiia ulia buUa obsigillata, q^uae priori,erat amplior (srandioris quippe ovi 



gal- 



