3? P, .1. U Y L E N R R E K 



siint, Nimiriim iiegat aquam , quae lagcnani aqiiae iirmcrsam iiurat, esse causara 

 descensus lagcnae , iit cctcri siaHiebant Pliysici. Inprimis Nolleti raiiocinatio fuit, 

 qiiae ipsum Ilesselingiiim ad concliisionem , quae ex illo cxperimento dediici soiet, at- 

 tentura reddidit. Nolletus quippe (i) sic ratiocinatur : duorum corporum e bilaii- 

 ci pendentium illud gravius dicitur, quod alierura tollit et adscendere facit. Jam si 

 lagena , nbi aqna estimpleta, alterum bilancis bracliium, quoJ aequilibrium constitue- 

 bat , attoUit, nulla biijus rei alia potest esse causa, nisi aqua, quae lagenam gravio- 

 rcm reddit quam antea fuerat, Porro ut probetur, iiiud i>onderis augmentum , aquae 

 intranti, ejusque pondcri esse tribuendum, aequilibrium restituatur, contrapondium iii 

 altera lance ponendo. IIoc pondus additum prorsus aequile erit ponderi aquae, in lagena 

 contentae, si per se et seorsim a massa, cujus partem constituebat, pondus ejus ex- 

 ploretur. Hinc unicuique, si forte aiiiuc quis dubitet, paiebit, fluidi quantitatem de» 

 terminatam semper suam absolutani propriam gravitatem retinere, sive sit pars multo 

 majorls massae, sive per se et seorsim consideretur. 



Hacc NoUeti ratiocinatio, ex Hesselingii sententia, falsara esse conclusionem demon- 

 strat. Etenim si verum est, quod perhibet Nollctus , aquam scilicet in aqua pon» 

 deratam , gravitatem siiam absolutam rctincre, aeque ac in aere , tum cadat necesse est 

 lex Hydrostatica, quae docet, unumquodqtie corptis fluido immersum ponderis jactu- 

 ram pati, quae est in ratione densitatis ipsius fluidi. Aquam enim in aqua sixrundum 

 Iianc legem , quippe in fluido ejusdem densitatis, totum suum pondus amittere oportet. 

 Hinc jam confici potest, descensum lagenae necessario alii causae, quam gravita'ioni 

 aquae esse tribuendum. In illam itaque causam Ilesselingius inquirit, illamque se in» 

 venisse statuit in divcrsis dcnsltatibus duorum corporum , quae in aqua ponderantur. 

 Altcrum scilicet corpus est /ngcna, (acre vacua', sccundiim Boyleum, aerem continens, 

 secundum Nolletum) alterura corpus cst lagcua aqtiam contincm, Densitas semper 



pendet a massa et voluniinc , et quidem , ut Mathematici dicunt, est in ratione di- 



M 

 recta massae , et invcrsa voluminis , sive D =: --. Jum iii primo casu , ubi lagena 



cum vel sine aiire ponderatur, massara constituit vitrura una cum ai;re incluso, vcl sine 

 eo; volumen vero aequale est spatio, quod lagena implct. Sit v. g. massa = 8, vo- 



lii- 



CHltoribus communicavit, ut sic eorum de eo seotentiam inielligeret; rec vcro Illud publlci iuris fecit. Ac 

 Vtro Hoct. van I^Tarum iii hoc opusculum aniraadversiones suas, dcin mcraorandas, in cpistola ad Cl. Hes« 

 tclngium edidit anno il!o6; quihus fLnimadversionibus non de industria respondit H:ssclinglij< , ni<i «eiucnii 

 »nno, quo itcrum r.cljica lingus opisciilum suum in luccm emisit, sub tirulo: llydrosiat •iclie Verhindeling, 

 belieltendc aann^crlcia£cu op de stclliug, vlocisioiTca wcgca in gcIukSQoriigc vlociscofrcn , eic. 



(!) "■ C. 



