RESPONSIO AD QUAESTIONEM HYDP.OSTATIC AM. 39 



p 

 lumen = 4: tum erit D = - =3 :. In altero casu , ubi lagena aqui est impleta, 



tknsitas ejus prorsus est muiata. Massi est eaJ.em, (ytlfeic eadem, ubi antea aerem 

 continuit); vitrura vero jam Eolum volumen constituit, Ponamus, quantitatcm vitri 

 aequalera esse uni poiliei cubico, nam aqua, qi.iae lagenira implet , ad eara uon per- 

 tinet, quoniam in eodem fluido, in aqua , pon.ieratur, aeque ac aer in lagena aper- 

 ta, ad lianc non peitinet. Itaque volumen est insigniter mutatum. Hinc et dcnsi- 



j O 



tas valde mutata est, et quidem increvit, nam t^i d =1 -=:-=:8. Hinc D : ^ = 



2:8 = 1:4. 



Duo itaque corpora densitatum valde diversarum ponderantur. Et haec quidera di- 

 versitas densitatum causi est diversonun ellectuum. Nam lagena , ubi aerem tantum 

 eontinet, aqua adhuc est densior, hinc gravior. Excessu itaque gravitati« suae prae 

 gravilate aquae descendit, et hujus e.xcessils ponius in altera lance deponendum erit, 

 ad aequilibrium resiitiicndum. Sed ubi lagena aquam continet, non amplius eonside- 

 randa est lagena qua talis, sed tantuin vitrum , cujus densitas, et idcirco etiam gravi- 

 tas specifica multo cst major. Hinc viirum, sive materia, qua lagena constat, ea vi 

 per aquam descendit, qua vitrum aquam gravitate vincit. Atqui cum vitrum , qua ta- 

 le, multo densius est aqua, quam lagena densior est aqud, hinc et vitrum in aqua 

 magis ponderabit. Manifestum inde est , augmentum ponderis non esse tribuendiim 

 anuae intranti, sed unice incremento densitatis. 



Porro esse tantum materiam lagenae, neque ipsara lagenam , quae in aqua pondera- 

 tur, probat Hesselingius experimento cum lagena vel situla ex cerft confccta. Haec 

 kgtna ex bilanci suspensa, ope additorum pondusculorum in aquam immittatur, et 

 aequilibrum constituatur. Dein lagena compressa , ita ut omnis aqua inde exeat , patcbit 

 acquilibrium non esse destructum. Hinc concludit Ilessclingius , aquam in lagena ni- 

 hil conferre ad ejus pondus , sed esse tantum ejus materiam , quae in aqua pon- 

 deratur. 



Ex eadem tanclem causa explicat observatioiiem vulgatissimam, pondus scilicet situ- 

 lae, aqua impletae, et e fune suspcnsac, quamdiu infra aquam est , vix sentiri. Si 

 enim aqua , ait Ilessclingius, in situla gravitet, et quidem ut Boyleus, Nollttus, ce« 

 tcriquc putant, eodem modo ac gravitat in bilancem in aere , magnum observari debe- 

 ret pondus. Atqui Iioc non observatur, sed tantum parvuni pondus, quod oritur ex 

 gravitatis situlae exccssu prae illa aquae , quoniam cjusmodi situla plerumque annulis 

 fcrreis instructa , paulo gravior est aqua. Si situlae gravitas aequalis esset gravitati 

 aquae, nihil ponderaret, ctiamsi aquil esset impleta. 



Ei hac ratiocinatione Hesselin^jius derivat, antiquiores magis , quam recentiores Phy- 



5i. 



