€\ P. J. UYLENBROEK 



secundum saniorem rationem explicationibns, suam defenderet sententiam. Inter hos, 

 quippe quibus nondum innotuerant accuratae gravitatis et ponderis definitioncs, tan- 

 tum agebatur, an pars fluidi ab eodem fluido homogeneo cincta, ibi in loco, quem 

 occupabat, gravitatem servarct, an ibi pondus cxsereret: hi aflirmant, alii negant. Qui 

 affirmant, sua habent argumenta; alter affert suum utrem acre impletum, et eo gravio» 

 rem, quam vacuum. Alter vero ostendit duo diversae densitatis fluida esse in aequili- 

 brio , dunimodo levius efBciat majori altitudine, quod gravius elficit majori gravitate, 

 et ex il!o aequilibrio pressionem , uti ex pressione gravitatem deducit. Qui negant, suis 

 argumentis non sunt destituti. Ex definitionibus, quas ponunt, de levitate et gravi- 

 tate judicant. Fluidum in loco naturali corpori graviori innatans, in hoc non gravitat , 

 ■sed levitat, Fluidum non descendens in aliquo , aut ab aliquo alio press.um , non 

 premit , non gravitat , sed tantum habet aptitudinem ad premendum , sive prcssionem 

 aptitudinalem , quae pressio aptitudinalis tit actualis, quamprimum fit Huidum descen- 

 dens in aliquo, aut ab aliquo est alio pressum. 



Patet ex his diversis , quas quisque pro siia causa afTert, rationibus, non ab nno 

 quodam principio in rei natura fundato pliilosophos illos fuisse progressos , atque hinc 

 magnum illum dissensum originem suam dixisse. Simul vero animadvertere est, Schot« 

 tum, qui summi Archimedis principium hydrostatices in subsidium vocaverit, eo tamen 

 adductum fuisse ad duplicem gravitationis speciem admittandam , potius verbo quam 

 re diversam. Quid enim aliud est illa gravitatio aptitudinalis nisi vera gravitatio, quae 

 tantum impeditur, quominus ab oculis observetur, et quae, ut ait , fit actualis, i. e. 

 «bservanda , quam primum fluidum extrinsecus prematur , vel dcscendendi facultatem 

 ■obtineat. 



Non autem tantiim revera inter recentiores fuisse dissensum, ac primum quidem vi- 

 detur, jam nobis demonstrandum incumbit. Etenira post Boyleura magnum illum Hy- 

 drostaticorum reformatorem , principia ex ipsa fluidi natura petita, posuere VV. DD, , 

 secundutn quae in hac lite etiam fuere ratiocinati. Quomodo fuerint ratiocinati, satis 

 superque in praecedenti capite ostendimus. Nunc tantum praecipua capita, dc quibus 

 ■ dissensisse videntur, sunt iudicanda. 



Cum, uti vidimus, gravitas et pondus saepius confundantur, inquirendura est, an 

 forte in nostra lite ejusmodi permiitatio locum habuerit. Hanc ob causam videainus, 

 quantum fieri possit accurate, qualera quisque gravitationem inttllexerit. 



Hesselingius in Praefat. Dissertat. suae Belgicae p. 16 animadvcrsionem doct. van 

 Marum rcfelkns, „van Marum," inquit, „ meam evertere scntentiam conatur, sed quam. 

 Qam? taa, qua statuerem, partem iluidi iu fluido nullam gravitatcm , uuUuui pgndus 



ab- 



