RESPONSIO AD QUAESTIONEM irYDIlOS TATIC AM. 65 



tet. Nibil autem restat, nisi iit Boyleo, ejusque asseclis ea tribuatur senrentia, qna 

 ■statuerint, fluida in fluiJis liomogeneis ope bilancis explorata, in iflam bilancera agere 

 pondere relativo. Etenim cum omnes in eo conveniunc, quod fluida in fluidis homo» 

 •geneis gravitatem servant et pondue absolutura , et cum tamen de gravitatione fluido- 

 rum discrepare dicuntur, fieii non potest , quin Hesstlingius ejusque sectatores Boyleo 

 cum suis tribuant , quod ipsi negant , scilicet fluida in fluidis liomogeneis pondere re- 

 lativo agere in bilancem extra fluidum. Utrum autem ex v£ritate hoc statuerint, jam 

 erit dijudicandum. 



Corpus non nisi ab una parte totum sustentari posse, jam supra monuimus, atqiie 



•simul inde patere diximus, idem corpus toto suo pondere nonnisi uno modo agere 



^osse. Hanc thesin etiam omnes, quotquot fuere post Boykura , assumserunt VV. 



DD Itaque quicunque hanc docuerunt, et tamen, secundum Hesselingium , defendunt, 



■aquam rn aqua agere pondere suo reiativo in brachium biJancis , iHos sibi parum consti- 



tisse, dicendum est: cum praeterea summi illi viri, quibus ejusmodi sententia ab Hes- 



■selingio tribuitur, ipsi experientiae, quod haud credibile est, sese Qpposuissent. At vero 



quod rem conficit, nonne in supcrioii examine, ubi exploravimus, quamnam Boyleus, 



van Marum, Aeneae, alii, gravitationem fluidorum in locis suis naturalibus intelligerent , 



.abunde nobis patuit, illos statuisse, omnem gravitationem fluidi deorsum ferri, i. e. 



totum fluidi pondus a fluido circumdanti sustineri? Quomodo igitur aliam adhuc pres- 



sionem, aliam gravitationcm extra fluidum in bilancem admitterent? Nonne disertis 



verbis dicunt, eo in casu fluidum non agere in bilancem (i)? ^^ undenam igitur 



Hesfelingius summos hos viros repugnantiae reos facit? Aliquid saltem esse debet, 



quo ductus, probabili ratione, illam instiiuerit accusationem. Potissimum experimen- 



tum a Boyleo institutum , et secundum illum Boyleanum dictum, Hesselingium per- 



tnovit, m ejusmodi sententiam decessoribus suis tribueret. In illo enim experimento 



aqua lagenam prius vacuam, in aqua ponderatam , jngrediens, tum a -Boyleo , um 



«b ejus sectatoribus causa habetur descensus lagenae. At vero hoc negat Hcsselingius, 



quoniam aqua in aqua nullo pondere relativo in bilancem agere potest: sive, uti di- 



cit, quia aqua in aqua non gravitat. Idcirco in aliam causam , ut vidimus, inquisi. 



vit, illamque invenit in mutata densitate lagenae. Hac iuventa, et quidem probabili 



et speciosa ratione vix potuit aliter, quin Hesselingius eo fortius suae sententiae ad- 



haereret, quod scilicet ceteri Phiiosophi causam descensus lagenae quaesiverint in aqua 



in lagenam gravitante absque eo , utj scdulo investigaret , an quidem ita dirccte aquae 



in« 



(I) tufri p. 43, s>< 



