RESPONSIO AD QUAESTIONEM HYDROSTATIC AM. 67 



notio verborum, gravitas , pordus, tiim absolutum, tum relativum, magnae hujus liiis 

 vnica fuit causa. Quae sic qiiidem facillima ratione dirimi posse videtur, statuendo 

 scilicet cum Boyleo et Hesselingio , cumque omnibus reliquis VV. DD. , fluidum in 

 fluido homogeneo, sive in loco suo naturali , ubicunque posito , omnino gravita-e, 

 i. e. gravitatem suam a naturae lege immutabili acceptam, servare, et pondere suo to- 

 to, vel absoluto, in fluidum circumdans, non vero ullo pondere, nec absoluto, nec re- 

 lativo, extra fluidum in bilancem, quacum conjunctum est, agere. 



Altera adhuc examiiianda superest quaestio, inter eosdem VV. DD. recentiores in> 

 stituta, utrum scilicet experimentum Boyleanum id probet et denionstret , ad quod pro- 

 fcandum et demonstrandum ab ipso Boyleo aliisque institutum est; sive, quod eoJeta 

 rcdit, quaeritur jam , utrum experimentum Boyleanum probet, aquam in aqua gravita- 

 re, sive ponderare, et quidem tautum, quantum eadem quantitas gravitaret in aere. 



Ultima pratcedentis quaestionis V(.rba nos docuere, iuter omnes post Buyleum Philo» 

 •sophos constiiisse, nullum fluidum in suo loco naturali pondere ullo ag^re in bra- 

 <hiuiD bilancis: toto vero pondere suo absoluto gravltare in fluidum circumdans. At 

 vero cap. II litem de experimento Boyleano haud parvam memoravrmus, cujus exa- 

 tnen ad hanc res-ponsionis partem nobis reliqueramus. Experimentum illud, quippe quod 

 est, ut ait Boyleus, artificium aestimandi gravitatem aquae in aqua bilancium ope, 

 cum altera ejus sentcntia pugnare videtur. Hujus repugnantiae, sive vera sit, sive ita 

 tantummodo viiieatur, observatio non nisi post magnum temporis intervallum, facta est, 

 Hesselingius -enim primus negavit, probum esse hoc experimentum , illudque demonstra» 

 re, vel etiam dcmonstrare posse, quod demonstrare pemibetur, scilicet, aquam ie aqua 

 gravitare in bilancem. Talem sententiam nec Boylei fuisse, satis superque ostendimus; 

 jtaque videndum , an forte iis verbis aliam adjunxerit significationem. Praecedens enim 

 lis nos abunde docuit, quantopere sit necesse, litigantium sententias, et verba, quibus 

 eas enuntiarunt, bene inttlligere. 



Cum illud gravitare C pondere agere) significare possit, vel gravitare in bilancem ex» 

 m aquam, vel etiam gravitare in partes circuradantes aquae, quisque jam intelligit, 

 •quaestirnem de experimento Boyleano etiam duplici modo accipi posse, sive ur pro- 

 bet, aquam in aqua gravitare in bilancem, sive ut probet, aquam in aqua gravitare 

 in partes circumdantes , et quidem in utroque casu eo pondere , quo ageret eadera mas- 

 sa aquae in bilancem in acre. Jam vero ex superioribus manifcstum est, Boyleum, 

 tjusque sectatores non instituisse experimentum , ut probarent, aquam in aqua illo pon- 

 dcre agere in brachium bilancis, quo ageret eadem illa in aere, quoniam ubivis do- 

 «ent aquam in aqua totius «ui ponderis jacturam facere. Hesselingius vero iis hanc 



I 2 tri- 



