68 P. J, UYLENBROEK 



tribuit sententiatn , et eam qiiidem ob causam , quoniam fere omnes , qui hoc experi- 

 mentum instituere, causara descensus lagenae post aquae introitum aquae gravitationl 

 tribuunt ; quod ex Hesselingii senientia prorsus obstat legi llyJrostaticae jam m>.mo« 

 ratae. Et sane si VV. DD. eam fovissent sententiam , repugaautiae non forcnt absol» 

 vendi. Itaque ad alteram significationein confugiendum est, qua scilicet expcrimentum 

 Boyleanum probare statuatur, aquam in aqua, in partes circumdantes (non in bilan- 

 cem ) gravitare, pondere siio toto agere, adeoque tantum, quantum gravitaret in bilan» 

 cem extra aquam. Hoc igitur si probare voluerint, et ope experimenti Coyleani pro- 

 bare potuerint, cadit i'esselingii contra Coyle.ura argumcntatio. Si vero Hcsselingius 

 tantum demonstrare voluerit, experimento Boyleano non probari, quod aqua in aqua 

 non agat pondere suo in bilancem , recte quidcm dixerit, quoniam tum experinicntum 

 illuJ aliquid probare diccretur, quod probari non potest. Sed nec Boyleus, nec qui 

 eum seciiti siint, hoc unquam voluerunt. Gravitationera aquae in aqua in partes cir- 

 cumdantes demonstrare , et experimento ostendere conati sunt. QuoJ cxperimentum 

 cum ope bilancis instituatur , non admitti posse crcdidit Hesselingiiis, quoniara ex ejus 

 sententia aqua in aqua ope bilancis directe pondsrari nequit ( i ), ideo quod aqua. ia 

 aqua, fluido liomogeneo, descendere non possit (2): quoJ tamen ut aliquid pondere- 

 tur, fieri posse necesse est. Requiritur enim , ut res ponderanda semper gravior sit 

 fluido, in quo ponderatur. Quod cum in aqua non obtineat, inde nec aqua in aqua. 

 ponderari potest. Ad hanc vero argumentationem doct. Aoneae animadvertit, verum 

 quidem esse eo sensu, quo illuj accepit Hesselingius, quod aJ ponderandum requira» 

 tur facultas descendendi in corpore explorando, sed hanc iacultatem non unice quae* 

 rcndam esse in illo corpore; quod, si per se descendere nequeat, con|ungendum est 

 cum alio corpore densiori, ita ut corpus hoc compositura utique dtscendere possit. 

 Sic inquirendo , quid corpus densius solum praestet, dein vero,. quid praesiet con- 

 junctum cura minus denso, conclusionem de hoc ultimo deJuci posse (3). Hinc ec. 

 alibi (4)concedit, aquam in aqua directc ponderari non posse , et simul quaerit, quis 

 unquam hoc directe facere voluerit; utrum Bbyleus, 's Gravesandius , alii, hoc volue- 

 rint? an non semper corpus composuerint ex aqua et mati.ia aqiia densiori? 



Sic jam quodammodo ad se acceiunt partes litigantes, dnm utraque asserat, aquam 

 in aqua direete pondtrari non posse. liaque disstntire dcbcnt de modo, quo expcri- 



raen« 



(O conr. supra p. 40. («) vid' 'bid. C3) »•''• '"P- P- *' "!• 



(4) conf. e,us lets, p. 3-. quo loco nicmontur IliSielingus In Pricrat. (lcmum Dlssenai. suae Delgicae , 



p. 14, censuisse, aquam jn anua dircttn ponderarl oon poisc ; cum in Uis>eri4i. cadcnk Laiina vox Ula ii' 



rieit, noD invcoiator. 



