RESPONSIO ad QUAESTIONEM HYDROSTATICAM. 69 



nentum ad aquae gravitationem explorandam instituatur. Hesselingiiis quidem statuisse 

 videtur, Boyleum ceterosque experimento suo directe aquam in aqua ponderare voluis- 

 se, dum Aeneae perhibet, illam ponderationem ope experinienti Boyleani , non directe 

 sed indirecte procedere. 



Ut igitur hanc litem dirimamus, primum inqiiirendnm est, an uterque vere statue- 

 rit, aquam in aqua indirecte bilancis ope ponderari posse, i. e. modus est indicsn- 

 dus, quo hoc fieri possit, Dein cum illa methodo conferendum est experimentum Boy- 

 leanum, quacum si congruat, in Boylei favorera contra Hesselingium conclitdere licebit. 



Varias methodos aquam in aqua ope duarum bilanciura indirecte ponderandi a doct. 

 Aeneae propositas sup. cap. retulimus. Has hic repetere, abundans esset. Patet 

 autem ex iis, revera illo consilio ejusmodi niethodos adesse , adeoque vere statuisse 

 Hesseiingium et Aeneae, aquam in aqua indirecte ponderaTi posse. At vero aliatn 

 methodum , magis etiam cum ipso experimento Boyleano congruentem , hic repetere hi- 

 bet; quo scilicet evidentius pateat, vel consensus experimenti Boylei cum methodo in« 

 directa, vel ejusdem ab iila discrepantia. .■.!? 



Omne corpus aqua densius, bilanci afiixum, et aquae immersum , pondere suo rela» 

 tivo directe in bilancem agit. Ponamus jam ejusmodi corpus immersum constare parti- 

 bus aq,ua minus densis, et aqua densioribus, ita tamen, ut totum corpus aquam den» 

 sitate superet , et pondus ejus relativum a bilance sustineri debeat. Hoc in statu fieri 

 nequit , quin aqua pre-ssione sua particulas minus densas corporis sursum premat, 

 ( unde hae in bilancem non ^ent ) dum e contra corporis particulae densiores hunc 

 nisum destruunt. Quae vero particulae densiores nuUam actionem destruendam inve» 

 riunt, ntc eiiara a fluido sustentantur, hae proprie in bilancera agunt, et quidem di- 

 recte ; haec actio a contrapondio in bilance itidem destruitur. Jam vero, quid impe- 

 dit, quominus hiic corpori aliud corpus quodcunque solidum vel fluidum addamus» 

 sive inseramus, cujns ope nisus aquae sursum pellendi corpus etiam destruitur, adeo 

 ut actio particularum densiorum , quibus corpus constat , non amplius requiratur. 

 Nil sane obstat; sed si hoc fiat, quid inde sequetur? Inde illum habebimus effec- 

 tum, ut actio illarum particularum antea requis'ka , nunc vero abundans, interveniente 

 alio corpore, vicibus ejus fungeme , statira , cum adliuc in bilancem agere possit, aequi- 

 librium sit destructura. Sic quidem per se et directe illa actio abundans aequilibrium ■ 

 turbat, indirecte vcro , et ope hiijus actionis abundantis, aequilibrium turbatur ab ac« 

 cedente vel inserto illo corpore, quod antea aberat ( i ). 



Ex 



Ci) Fiiet «X iis, quae Iilc rtiulimus, methodom ioct. Aeneac , corpor» fluiJo quodam minus dcnsa, 



1 3 ia 



