RESPONSIO AD QUAESTIONEM HYDROSTATICAM. ?f 



'inassae aquae in lagena hoc pondere innotcscit effectus gravitationis illius quantitatis 

 aquae, quam lagena continet. Jara si priori in casu corpus memoratuni insertum, 

 indirecte in bilancem gravitasse dicitur , nihil omnino impedit , quominus hoc loco 

 aquam indirecte in aqiia ope bilancis ponderatam fuisse statuamus. Quinimo omnia 

 aperte dtmonstrant , hac raethodo aquam in aqua etiam in bilancem agere , et quidem 

 toto suo pondere absoluto; quamvis simul appareat, non directe, neque sine ullis prai* 

 parationibus hoc fieri posse. 



Experimentum Boyleanum itaque hoc modo vindicari potest, et vindicatur. Demon- 

 strat, quod ejus ope demonstrare voluerunt tum ipse Boyleus, tum quotquot post i^ 

 lum experimentum hoc egregium instituere. Refelhtur argumentatio Hesselingii, alio- 

 rumque, qui de eo non ita censuere, quique ad illud exprobrandum alia instituere ex- 

 perimenta contrarium ex eorum sententia probaniia. Haec experimenta jaffl examinemus». 

 ct cum Boyleano conferamus, ut sic discrimina, quae inter ea obtinent , plana fiant. 



In animum sunt revocanda ea, quae ad litem superiorem diximus, Hessellngium scl» 

 Dcet, ejusque sectatores, Boyleo cum suis- sementiara tribuisse, quam habere non po- 

 tuerunt, nec revera, ut ex ipsorum dictis apparet, habuerunt. Contra illam sententiam 

 aeque ac contra experimentum Boyleanum maxime valent eorum experimenta. Progre- 

 diamur per partes.- 



Quod Hesselingius- demonstrat de diversis corporum in aqua ponderatorum densitatf- 

 bus , certissime verum est , et de eo non est , quod dubitemus. Nihil tamen eo dHdt 

 contra experimentum Boyleanum , quod, uti vidimus, constat duabus partibus, in qua» 

 rum alieri lagena vacua et clausa ponderatur, in altera vero aqua impleta. Jara Hes- 

 «elingius in hanc ultimam tantum partem tendit, omissa parte priorh Quae disserit 

 de diversa densitate lagenae et vitri, equidem ad utramque partem experimenti Boyk-ani 

 pertinent, sed ubi proprie in Boylei conclusionem invehit, ibi ultimam tantum eju» 

 cxperimenti partem respicit. Non secum reputat, lagenara vacuara non egisse in bilan- 

 cem, nisi addito pondusculo, illamqiie post aquam ingressam itidem agere, etiamsi pon- 

 dus illud addititium auferatur, uti patet ex stabilitate aequilibrii, quod sane non ob- 

 tineret, si ante introitum aquae pondusculum illud auferatur. Igitur cum nihil aliud 

 in experimento acciderit, nisi quod lageua aqua fuerit impleta, haec aqua necessafio 

 hujus effectus causa cst habenda, non quidem directa sed indirecta: unde simul non 

 directe sedindi'-ecte cjus pondus ope saccomatis addititii in bilance innotescit. Hac 

 igitur in parte erravit Ilcsselingius, qui non ad causam attenderit, qua in utraque ex- 

 perimenti narte lagena in aqua ponderari potuerit. Aeque ac aqua lagenam implens 

 .causa est niutatac dcusitatis, iia ct causa est descensus lagenae. Hae causae non, uii 



be- 



