yA P. J. U Y L E N B R O E K 



bene animadvertit doct. van dcn Ileuvfll (i), sibi siint contradictoriae, quintmo altera 

 ex altera oritur. Aqua lagenam ingrediens, hujus densitatem mutat. Non autem densitas 

 mutari potest, quin vel volumen, vel massa niutetisr, volumen autem semper idem ma» 

 nct , ergo niafisa inutari debet, et quidem increscere: quod incrementum tantum est, 

 quantum est quantitas aquae. Igitur cum massa increverit, pondus necessario etiam, 

 et quidem in eadem ratioue, augeri debuit. Hinc aucto ponJere, lagena impleta magis 

 agit in bilancem , qaam vacua. Sic etiam ratiocinatur van dcn Heuvell (2), et ipse 

 Hesselingius (3), ubi scilicet lagena post aqiiam ingressam clausa est. Eodcra autem 

 .jrecidit ex ejus sententia (4) utrum lagena clausa sit, an apena , dum tamen negat (5), 

 aquam in lagena aperta ad hanc ipsam pertinere, quam tliesin rccte quidem nobis op- 

 .pugnasse videtur anonyrous (6). Utut est, sive aqua in lagena aperta ad eara perti» 

 neat, sive non ita censendum x:uidam videatiir, explicatio diversarum densitatura expli» 

 cationi incrtsccntis ponderis minime est contraria; quoniam in omni casu , quemadmo- 

 dum jam saepius fuit dictum, aqua in lagena gravitate sua resistit pressioni exteriori, 

 .ct sic eflicit, qund antea pondusculiim addititium fecerat , quod solutis, ut ita dicam, 

 vinculis, quae illud in aqua retinebant, jam deorsura kbitur, et secum lagenam ducit 

 fit bilancem« 



Quod ad ejus exDerimentum cum lagena ceracea attinet, ita clare et perspicue nos 

 docuerunt van Marum (7) et Aeneae (8), quid ea de re sit, ut majorein ipsi afTun- 

 dere lucem haud valeamus. Sic et egregie cura lagena inversa experimentum instituit 

 van den Heuvell (9). Ceterura lioc experimentum , quippe contra parteni ultimam cx- 

 perimenti Boyleani adductum, ut niateria lagenae in aqua, neque aqua in lagena pou- 

 derari probetur, nil efficit, quia pars prior etiara in censum vcnit. Cum praeterea nerao 

 unquam assercre voluerit, hoc niodo directe aquam in aqua ponderari posse (lo). 



Quod ad defensionem doct. van Marum, dcinceps adjuti a doct. Aeneae attinet, prae- 

 clare neque sine veritate uterque contendit contra Ilesselmgiura , fluida in fluidis ejus- 

 dem densitatis ponderari posse, nimirum , si illa cum corporibus densioribus conjiingan- 

 tur. Experimtnta et argumcnta doct. Aeueac ad evinceudum , quod aqua in aqua pon- 



(I) conf- eJ"S Dh^ert, p. 47 sqq. fa) 1. ». p. 31. 



(3) conf. ejus Dissert. p. 10. (4) vid. ibid. 



(5) ibid. p. 8. (<) conr. Jaarliock. van Kunit cn WctCDlch. 1.1. 



f 7 ) conf. sujira p. 42. ( 8 ) sujjri p. 45 sq. 

 (9) vid c U5 Dissert. p. 35. 



(!•) conf. hic iicnnn Boyle«na expllcaiio pliaenomeni clrca sltularo aqiiae imtncrsim, supra p. 3.1 aq. *i 



futm cziUiciuoncm nullus litiganiuim satis atteailisse videtur. 



