>j$ G. C, B. S U R I N G A R 



s. 7. 



Fo/iiJ gas exygenium de se dimittunt, 



Folia gas osygenium exhalare, expertissimi Pliysiologi , Jngenhoussius et Sennebie^ 

 rius, experimentis evicerunt; quin et rationem qua formetur , et fontera, e quo pro» 

 veniat gas oxygenium, determinarunt. Constitit nempe iis , ejus fontem ex aqua etacido 

 carbonico (46) derivandum esse: aqua nimirum et acidum carbonicum, quae continuo 

 abunde per radices et folia absorbentur, ad foliorum parenchyma perveniunt, ibique 

 . lumine solari accedente in principia sua decomponuntur; carbonium et hydrogenium, par- 

 tim Docturiio tempore excernuntur, partim in organismum vertuntur, oxygenium vero 

 gas cum calorico se jimgeus, tempore diuino, per vasa exhalantia, in foliis haerentia j 

 cjicitur et dilTunditur. 



Exhalati gas oxygenil puritas valde difFert, prout majorem minoremve lucis (quam 



Don immerito irritamentum plantarum egregium, vi affinitatis Chemicae oxygenium eli- 



ciens, praedicavit Ilarksius (47)) efficaciam experiantur plantae; invenerunt nempe /«- 



genhoussius et Sennebierius , folia, quo magis solis radiis collustrentur, eo purius gas 



oxygenium exhalare , noctu vero , vel in umbra ( 48 ) , nullum gas oxygenium elicerc. 



Quantitas oxygenii, quod e foliis elicitur, non tantum pro aucta vel imminutd inspira- 

 tione nocturna (49 ) , pro majori minorive foliorum aetate (50) et vi vitali , sed etiam prO 

 •diversi generis plantarum foliis multum differre solet: nonnulla enim folia hujus gas 



mag- 



(46) Gas oxygenii fontera non unice aquae , in foliis analysin subeuml , sed etlam pro magnl parte 

 gat ocidi carbonici decompositioni tribuendum esse, egregie elucescit seq. experimento : si folia sub aqiij destil- 

 latl luminis actieni exponuutur, nuUa sequitur gas oiygenii evolutio ( cujus phaenomenl rationera dedit 

 IngenUoussitts , ToBi. I. pag. 95 sqq.), si veio huic aquae destillatae aut ebullitae aeidum carbonicum addicur, 

 folia rnox sat raasnam gas oxygenii copiam exhalant. Quum igitur aquae destillatae, dein acido carbonico 

 inpraegnatae, gas oxygeniuni non insit (vid. Rafn, I. 1. pag. 173.), quumque acidi carbenici copia sub Mpf 

 liraenio minuia sJt, sequitur, oxygenium ex acido carbonico, in foliorum parenchymate deceinposito, ortum 

 csse, Vid, Rt ra» Recs ^ Reiponsio ad QjiatstioJiem Botanicant : Qjtttm inter recentiorcs natitrac scrutatoref 

 tiennuUi cemeant gas acidiim carbonicum etc. pag. 34 seqq, in Annalibus Acadeniiae RbCDO.Tnjectinae, UM 

 1R17 — 1818. Vid. ctiam Seiincbier I. c, Tom. IV. pag, 47. 



C4?i Vid. ilnrles I, c. pag 55. 



(48) Folia tamen, quaravis luce solari non impulsa, gas oxygcnil parvam copiam exhalasse, aliquot obser. 

 Wicnibus constare vidctur. Vid. Hutnbolilt I. e, pag. 12S, Ingenhoiiss, Tom, I. pag. 5», 



(41)) Quo diutius nempe folia in umbra relinquiintur, et hinc plus oxygenii inspirare possunt, eo major est li>- 

 «equens cxygenii exspiratio: ti contra folia noctem iransegernnt in fluido gasfurmi, quod nullura oxyseninr* 

 «oniinet ( de quibus fluidis vix aliquid inspirare solent), quantitjs oxygenil Imetdiu cvolutl «dnioduB ealpi» 

 eise, deprchenditur. 



CSPi Vid. Jhginliititi. l. c. paj. iio. yrelii I, c. pig, 12. 



