COMMENTATIO BOTANICA. 5^- 



ciagnam copiam praebent, veluti plantarum aquaticarum viridium, Graminum , et plu- 

 rimorum vegetabilium succosorum folia, dum alia contra, radiis solaribus exposita, nuN 

 lum exhalare videntur, ut v. gr, Mimosae sensitivae, Rlius Toxicodendri , Hippomanes, 

 et aliarum plantarum folia. 



De plurimorum tamen vegetabilium , maxime etiam venenatorum (51), foliis, gas 

 oxygenii satis puri ( 5- ) magna copia ( 53 ) seq. metliodo obtineri potest : plan- 

 tarum folia, vi vitali magni adliuc instructa, laventur aqua, ita ut nihil aeris At- 

 niosphaerici ipsis adhaereat , nunc ponantur intra campanam vitream pellucidam , aqua 

 fontana (54) repletam , luminis solaris (55) actioni exponantur, et ad eorum super- 

 ficiem inferiorem plures evolvuntur bullulae aereae, quae sensim inajores redditae, aquam 

 in campana descendere faciunt, et superiora ejus petunt. Chemica hujus aiiris collecti 

 analysis docet, illum sat magnam continere gas oxygenii quantitatem. Sic Ingenhoussius 

 € 100 foliis Nasturtii Jndici, duarum horarum spatio, tantum acqnisivit gas oxygenii, 

 quanti capax est cylinder, cujus ahitudo aequat 45, diameter vero iJ pollices (56). 



Quum vero forte sub aqua plantarum vegetatio non rite sustineatur , indeque fieri 

 possit, quod functiones a foliis implendae non peragantur secundura statum naturalem, 

 et quum praeterea vitri quaedam species (gesponnen Glas), sub aqui radiis solaribus 

 exposita, gas oxygenium de se dimittat (57), praestat gas oxygenii e foliis evolutio-» 

 nem probare seqq. , ab Ingerihoussio et Sennebierio adhibitis, methodis: 



I. E foliorum Fragariae quadam copid, antliae pneumaticae campanae, sole lucente, 

 injecta, 1664 grana gas oxygenii evolvi invenit Senntbierius (58). 



a. Foliis sanis recens decerptis, sub recipiente, aere vulgari impleto , luci solari ex- 

 positis, volumen aeris mox augetur, dum gas oxygenium elicitur, de cujus quantitate 

 Eudiometrorum ope constare potest (59). 



3. CI. Ingenhoussius et Sennebierius , quum plantas sole fruentes in gas hydrogeniura 

 collocassent , invenerunt id gas combustionem pati, quae certe non secuta fuisset, 

 nisi gas oxygenium e foliis esset exhalatum : idem Eudiometricis periculis confirmatum 

 viderunt (60}. 



4. Cl. 



(5O Vld. Ingenhoaii. I. e. Tom. I. pag. 190 seqq. (5») Ingenhonst. Tom. I!. pag. iSf. 



C53) l"g'«hcu!t, Tom. II. pag. 191. C54) Ingeitliiuit , Tora. I. pag. 21. 



(5S) Gas oxygenii e foliis evilutionem non calori solari, (quam Bontiett sentcntiam fuisie, supra vidi- 



mus, j scd lumini tribuend.m esse, egresie pluribus argumentis probavit Ingenhoiissius, Tom, I. pag, 39 seqq. 



(5(1) Ivgcnheuss I. c. Tom. L pag. 57. (57) irildeniiw I. c. pag 3i;i. 



(S8) Vid Jlarles I. c. pag, 4?. (59) Vid. van Rees I. c, pag. 31. 



(«o) Ingenheuit I. c, Tom. I. pag, 359, 343 seqq. 



H 2 



