i6 JANI VAN- DER riOEVEN 



S. 4. 



De ftinctione foliorum plantarum. 



Cum in hacce §. denique de functione foliorum dicturi simus, antequam ad rem 

 ipsam veniaraus, ut lector bene parspiciat nos Iiic mnltis iisiiemque gravibus premL 

 difiicultatibus, rogamus, Non quidem nescii sumus indcfessi Borineti cura bac de re 

 plura innotuisse; attanien multa adhiic supersunt dubia, rmo ignota , quae in iucem 

 dies extrahat et serioris aevi diligentia. Quam vera cnim illa scntentia est Senecae, 

 summi Philosopbi, sese putare, multos potuisse ad sapientiam pervenire, nisi putas- 

 sent se pervenisse! Sic etiam citius ad integram, vel saltem pleniorem, rerum cogni- 

 tionem-nos potuisse pervenire puto, nisi , incerta pro certis liabentes, nos jam perve» 

 nisse putassemus. Igitur hic quam maxime requiritur, ne desiderata et dubia pro notis 

 certisquc habeamus. Exponam breviter certa illa et nota; minus nota et desiderata 

 Ulteriori diligentique Physicorum examini tradens. 



Plantas radicum ope ali quisque scit. Advehuntnr siicri nntrlentpe ad fnlia. Patet 

 hoc e succo colarato, quo ra.iicibus tinctis, etiam tinguntur folia. Valent, ut docuit 

 ki statica Vcgetabilium Celeberr. Haksius , insigni absorbtionis vi plantarum folia. 

 Humores e terra advecti in foliis variis modis elaborantur; in hisce enim adsunt ut 

 gfimmi , venetm??t etc. Hanc elaborationem in foliis demum fieri, patet gustato succo 

 e cormo et e folio. Primus aquosus est saporemque vix refert; dum contra succus e 

 folio depromptus sit sapidus , imo interdum partibus aromaticis fortioribus gaudeat. 

 ' De hisce succis in foliis elaboratis in genere dici potest, eos vel ceteris foliis nutrien» 

 flis, vel fructui evolvendo, vel tandem , rursus per corticem descendendo, totius plan- 

 tae vitae inservire. Eos conferre ad fructuum evolutionem, negari non potest; nam 

 ramus fructus ferens semper foliis instructus sit necesse est; aliter enim fructus prospe- 

 re crescere non possunt. Eandem ob caussam semper ad florem folioli adsunt. Quan- 

 ti momenti baec dispositio sit fructui alendo, facile intelligemus , st ad arborem , e. g. 

 ad malum , adtendimus. Fructus laetius excrescunt , sapidi magis fiunt, quando folit 

 bcne simt constiiuta, nec insectis allecta. In genere magna analogia fructus et folia 



in- 



^n. S. 4. passlm) remltto. Ilic tamcn non practcrcnndiim duc9, quod de gencratlone, jic dlcta, aeqiiivec» «d- 

 fert Trcvirauut; maicricm ncmpe viridcm Priestlcyi, primam ongincm scilicei vcgciabilium rabricae , nun- 

 quam .nlsi In infusionibus lud cxposiiis oriri. In tencbris et locis obscurls oriuniur animalcula Infusoria de- 

 colora. Saepius quoque ipsu obscrvavi aquam , in qiia planiae c. c. narcini cresccbant , siniul ac luci ejpo- 

 tiia erat, plenain ej-c matcria vlridi. Cum vcro istac planiac in (encbris scdulo servatae erant , null» taujoi 

 «lateriae vcstigia vidi. 



