4 JANI GUILIELMI ERMERINS 



explicata nianserant vel a variis et diversissimis causis deducebantur. Ratiocinii ma- 

 thernatici ope osttndit corpora coelestia ad se invicem attralii in ratione directa massa- 

 rum et inversa quadratonun distantiarnm , idque non tautum pertinere ad corporum mas- 

 sas integras, verum ad singulas miniraas illorum moleculas; atque hujus nisus causain 

 Attractionis nomine designavit, Attrahuntur igitur planetae a sole vi quadam accres- 

 cente in ratione quadratorum distantiarnm. Sed quemadmodum nulla in natura actio 

 est quin ipsi rcactio opponatur; ita nec putandum solem hic tantum agere, neque 

 planctas; attrahit sol planetas, at quoque eadem lege planetae solem. Quaevis porro 

 planeta suos habet sateilites , imo in quavis eorum corpora cuncta eodem modo gra- 

 vitant. Mirauda itaque haec Naturae lex ubique sese manifestat : eodem modo et juxta 

 ean.lem kgem sol in pianetas ac tellus nostra in corpora quaevis agit. 



Verum enira vero non hacc soliiis .massae corporis, cujusque proprietas est, sed ad 

 omnes et singulas ejus particulas aeque pertinet. Haec eadem ratio est, qua sol pla- 

 netas attrahit, et qua minimae alicujus massae moltculae se invicem. Dura duorum 

 corporum superticies sibi invicem applicantur, facile illorum unio obtinet; ita ut non 

 nisi magna vi iterura separari possint; quod in duobus frustis marmoreis, cupri etc. 

 politis observatur. Ita immisso in aquara metillo aliove corpore , haec aqua ipsi ad- 

 liaeret. Sic lamella mercuriali obducitur frustura auri quod mercurio illinitur. Non 

 igitur effectus vis attractionis tantum in eo se ostendunt, quod planetae ad solem , hae 

 ad se invicera et corpora ad suas tendant planetas, sed in iis omnia quoque et singula 

 corpora ad se invicem adducuntur; et quamvis in hac intima actione easdem leges non- 

 dum detegere potuerint Physici , tamen quoad elFectus et causam iden» videtur, /ifmi» 

 nitatcm hanc vim vocaverunt. Is enim semper Phj^sicorum fuit mos, neque omnino 

 improbandus, quod ubi phaenomena aut vires differrent, licet ex eodem fonte rcpcten» 

 da vidcrentur, nominibus diversis significaverint, ne inter se eonfunderentur ea de quo« 

 rnm natura et indole nondura certo constaret. Hanc Attractionem specialera /ijfinita' 

 Um moUcularem dixerunt qiiasi hic intima magis obtineat conjunctio. Distinxerunt \n 

 Afiinitatem Chemicam sive mokcularem sive compoiitiouis et Physicam sivc aggregatio- 

 r,ls quae et ccAaesionis nomen habet, dum pcr Aflinitatem stricte dictara saepissirae 

 chemicam intelligunt. Ilac vi arctam illam ct reciprocam conjunetionem pcragi dici» 

 nius quam in compositis chemicis observamus; de qua summus Baerhaavius (a) dixit; 

 tion actioties muhanicas tion propulsiones yiolentas tion inimicitias cogitandas esse sed 

 amicitiatn , si amor dicendus copuli cupido. Cum igitur a Nob. Facultate proposita 



sic 

 (s) Tid. BcirU, £lem, Chem. pirt. II. de mcnsuull. 



