COMMENTATIO de AFFINITATE CHEMICA. iJ 



CAPUT TERTIUM. 



BE LEGIBUS JUXTA QUAS CORPORUM ELEMENTA SE C N J U N G U N T, 



V^uemadmodum ubique, in Philosophia Naturali, ubi de legTbu^ tradendis agitur, 

 magnus observationum et experimentorum nnmerus requiritur, qiii ipsarum aliqiiam no- 

 titiara acquiramus , ita praesertim in Chemicis. Chemiae enim campus tam late patet, 

 experimenta tam vaga et incerta fuerunt instituta , tam parum saepe inter se convc- 

 niunt eventus,'ut mirum videri nequeat , tantam annorum seriem praeteriisse,- ante- 

 quam vel de legibus cogitare potuerint Chemiae cultores; et quamvis plures adhuc su- 

 persmt difficultates, plures hypotheses nondum satis probatae, multum tamen hodie 

 hac in re profecerunt. Notitia enim proportionum principiorum in variis corporibua 

 valde ampliata et confirmata' est, ita ut generalem conspectuni ab hac parte nobis ac« 

 Quirere possinins. Nullum fere est corpus cujus elemeatorum proportio accurata tradi- 

 ta non sit, qua de re summi Chemici Davy, Berzelius, Thenard , Gay Lusac aliiqiie. 

 naxime meriti sunt. Huic cognitioni mjgnum commodum attulit exacta satis corporum 

 gasforroium gravitatis specificae deterroinatio. — Ex hac proportionis determinatione 

 universali leges, juxta quas corporum elementa se conjungunt, conficiendae sunt. Jam 

 vero in tanta rerum copia et diversitate, unde incipiam ignoro. Licet enim ad rectaui 

 et perfectam legum determinationem requireretur , ut singuloram corporum hic tradam 

 compositionem , haec intra arctos hujus scriptiunculae limites non continerentur et vires 

 meas longe superarent. Praecipua igitur tantum memorabo, in primis quidem ' quae ad 

 oxygenii cum divcrsis corporibus conjunctionem spectant: cum inter chemicas compo- 

 sitiones diversissimas nullum fere adsit compositum , quod oxygenium non intret. Di- 

 versa proportione cura metallis et corporibus combustibilibus oxygenium se conjungit, 

 ita ut cum nonnullis metallis quatuor , cum aliis duo vel tria oxyla formet : cum phos- 

 phoro et sulphure, carbonio etc. plures admittit combinationes. Sic v. g jam diucogtii- 

 tum fuit acidum sulphurosum et sulphuricum, at recentiori tempore detecta sunt oxy- 

 dulum et osydum sulpliuris, ita ut quatuor hic combinationts observentur: iu acido 



sul- 



