COMMENTATIO de AFFINITATE CHEMICA. 4f 



froportionera inter principia illoriira elementorum quae diversa coraposita constitunnt, 

 ita esse, ut ratio inter ea sit quemaJmo.lum sunt numeri naturales : quoJ igitur cuin 

 tbeoria Dalioni egregie convenit. Sunt autem nonnullae combinationes , quae hanc ra- 

 tionem non sequuntur, uti o.xyda ferri aliaque: atque exinJe est quod Dtrzelitis , <\\A 

 post Daltoiwm proportionutn Chemicarum theoriam proposuit , aliam adhuc legem hic 

 adesse crediderit. Videaraus igitur nunc de theoria Ijerzelii , hodie valde celebrata. 



Postquam ea, quae Daltono visa fuerunt ex combinationibus chemicis concludi posse, 

 publice cognita erant, plurimi in hanc rera inquisiverunt : et quum observassent , sae- 

 pissime elemeiitorum combinationes iis explicari posse, a plurimis fuere assumta. At. 

 tamen considerantes nonnuUos esse oxydationis gradus in quibus oxygenii quantitates' 

 ad se invicem essent = 2 : 3 de universali ejus theoriae applicatitme dubitarunt. Ra»' 

 tio quidtm hujus phaemomeni ea data est, ut verus oxydationis gradus nos forsan ' 

 lateat, quemadmodum antea jam rnemoravimus, sed hoc aliis non ita visum est, a.I 

 quos inprimis pertinet £er seiius, qui hinc perhibet duas leges seu regulas observari , 

 juxta quas duorum elementorura compositiones fierent: quarum prima est ea D.ihoni 

 scilicet unam atomum unius elementi se conjrtngere cum i-, a, "i elc. alomis ahtrius: 

 altera vero duas atomos- uiiius cum tribus nlterius ekmenii atomis componi. Pi-imam ' 

 hanc legem multo magis universakm esse quam altera, ex contemplatione phaenomeno' 

 rum chemicorum facile concluditur. At neutiquam inde sequeretur, etiam in iis casi- 

 bus ubi non observata sit eam quoque valere. Sic quando assumitur quod in proto.xy» 

 do ferri uti et sulphuris, una atomus ferri cum una oxygenii coeat, deutoxyJon con- 

 tinebit duas aromos ftrri et tres oxygenii, Quid vero liac de re sit , certo statui ne- 

 quit: dum igittir adhuc sub judice sit lis nihil damni inde orietur secundam etiam Ber' 

 zelii legem aduiittere, usque dum chemicorum observata hanc litem componere pos- 

 sint. Praeter duas has Itges, quae tantum valent ubi duo elementa conjunguntur alia 

 a Berzelio tradita fuit in atomis compositis observanda , quam jara saepius indicavi- 

 inns, nimirum oxygenii quantitatem in acidis esse muUiplum ejus in oxydis et quidem 

 multiplum semper per numerum inicgrum cuius etiam legis nonnullae dantur exccp- 

 tiones. 



Ex hi.sce itaque patet (7) proportiones quibus atomi corporum simplices conjun- 

 guntur in natura inorganxa (^dt organica enim ab hac parte fcre nihil novimus), 

 valde esse determinatas: eam quam prae ceteris observamus esse, quod una stomus 

 UDius cum una aut pluribus atomis alterius co.iiponatur, ita ut in plurimis ca.s!lii.'s ■ 



Lnum 



^5 Vid. Btrzfliat 1. 1, |k. 40. - , 



