RESPONSIO AD QUAESTIONEM PHILOSOPIHC AIvT. 



17 



•mscitur istatn cognitioneni objectivam etiam rcalitatem habere ( i ). Igitur antiqtiissiml 



piiilosoplii subjectivam realitatem non distinxerunt ab objectiva, atque adeo quaestio- 



nes, quae inter utramque ditionem subjectivae realitatis et objectivae sitae sunt, plane 



omiserunt: auctoritatem mentis in rebus cognoscendis ita sumserunt, ut in principium 



omnis certae cognitionis et fund;imentum , ipsam mentcm humanam, omnino non in- 



■•quirerent: neque ante humanam cognitionem ac principia sua et stamina reducerent, sed 



■statim rerum ipsarum principia investigarent ct stabilirent. Igitur non explorata ratio- 



nis auctoritate, neque suis terminis in rerum cognitione ac legibus circumscripta, cc* 



leriter factum est, ut philosophi ultra constitutos rationi humanae limites evagarentur; 



■quod ipsum ita ipsa ratio indicavit ac prodidit, ut istos philosophos ostenderet ad ab- 



surda pervenire consectaria; sui autem negiectum , tamquam fontis et principii cogni- 



tionis, eo modo ulta est , nt ratiocinatione experientiam refutaret, et variis conclusiun- 



culis Empiricos vexaret. Igitur ex ipsis lonicis philosophis Anaxagoras^ experientia a 



latione sejuncta, omne judicandi praesidium in ratione posuit (2). 



Ab his inde initiis experientia et ratio, quae uuica sunt nostrae cognitionis princi* 

 pia, sibi opponi cocptae sunt, hoc ante constituto, unam accipi non posse, nisi re« 

 jecta altera. Quo factum est, ut qui unum principium fontemque elegisset , alterutn 

 «ibi oppugnandum evertendumque putaret. 



Ex hac contentione sponte patet , quo modo a sophistis quidem hauriri potuerit , 



omnia posse demonstrari , a philosop/iis vero , de omni scientia dubitandum esse. Ita- 



que Scepticismi fundamentum esse debuit opponendi sibi invicem experientiam et ratio- 



■nem ; ut hanc praesidio illius, illam hujus armis conficeret, Verum accuratius de histo» 



ria videamus. 



Primum Ehatici ex bac rm (Pxivofiimv et rSi/ voovfiivuv observata pugna ifflpulsi sunt 

 ad duplex systema condendum; alterum rationale, in quo scientiani positam esse exi- 

 stimabant; alterum empiricum sive opinionis. Etenim cum viderent in pugna sensuuin 

 €t intellectus , utrumque tamquam fontem verae certaeque cognitionis admitti nequa- 

 quam posse, et insuper sensus resque sensibiles sibi haud constare, principatuni con- 

 cesserunt raiioni, quae suam sementiam nihil fieri, et omnia unum esse, contra sensus 

 tutari possc videbatur, 



Hoc fere modo Xenophanis sententiam explicant Ba^jUus (3), Meinersius ("4;, 



Jkih- 



(O Conf. Tiiiaemaiin, Cruiidr. der Oescli. der Pbilosophlc, §.45. 



CaJ Vld. S,xi„!, adv. Matli. VII. $. 90, 91. CL St;j„ii/'-<, 1, (. p. 19I Jqq. 



CS) I)ic lon. V. Xcnoi.hano, noe. D. 



(4) Ccscli. dcr Wissensch, in CriecheBl. iind Rom. I. (Sin. sq, 



c 



