80 



R. T H R B E C K E 



tlus partitiones Iiabet Dogmatismi, Sccptkismi ( i), quasque alias pliilosophandi vias ad- 

 niittas. Etenira in iioc discrimine stabiliendo videntur etiam aliquae esse partes mate- 

 riae, quoniam disciplinarum materia Dogmaticarum , e. g. a Scepticis systematibus so- 

 let differre. Verum baec ipsa materiae imnuitatio plerumque pendet a forma, et me« 

 thodi diversitate , quae philosophum cogit materiae etiam diversam rationem sequi. 

 Sciiicet hac in causa formae vis et efficacia notioni ac definitioni Aristotelicae optirae 

 respondct: nam ut forma sine materia dari nequit , ita materia siue forma nihil est. 

 Igitur iis , quae in disciplina pronuntiantur , sive adjungas veritatis firmitatem et sta- 

 bilitatem , sive probabilitatis fluctuationem , sive assensus retentionem , raethodi aliam 

 iustitutionem ingrederis: quae sibi conjunctas habet alias quoque disserendi formas ac 

 vias; et singulorum membrorum aliam structuram et conformationem. Ordo ac dispo- 

 sitio efFatorum , velut in aedificio elementorum , magnum habent in disciplinae fabrica 

 et constructione momentum. Possunt enim singula elTata et doctrinae partes multiplici 

 niodo sibi adaptari , affigique: unde magna ex parte ipsius systematis ingeniuin , indoles- 

 que manat. At vero maximara vim ac potestatem in disciplinarum charactere defiuien- 

 do habet enuntiatorum inter se tiexus , totiusque doctrinae compactio. Enimvero haec 

 systematis merabra consociandi ratio vincula tenet et juncturas , quibus omne corpus 

 tiexum vinctumque est. Continet hoc formae officiura imprimis philosophandi , ratio- 

 cinandique modum , quo ab uno efFato via munitur ad alterum , unumque et alterum in 

 unam sententiam coalescit. Est hoc merum ingeui opus, unde intelligitur, quanta sit 

 hiijus rationis bene perspcctae efficacia ad peculiarem indolem, non tantum disciplina- 

 rum, sed singulorum ctiam philosophorum percipiendam. Sequitur hoc officium uni-- 

 versae doctrinae aedificatio et compactio, cujus, qiii interiorera fabricara , propriacquc 

 indolis notas cognoscere cupiat, is se non singulorum placitorum recensione coarcta- 

 bit, verum philosopliantis ingenii itinera inter posita effata, tamquam stationes, pcr- 

 scrutabitur, suisque indiciis pcrsequetiir. 



Cum disciplinae forma proindc alia sunt conjuncta, quae ex dictis consequuntur: con- 

 jcncta cst etiamdisserendi disputandiqueratio , quae in disciplina adhibetur: ita, e. g. Stoi- 

 ci doctrinara suam intra captiosarum conclusiuncularum dumeta, ac dialectices spinosaeque 

 disputaiionis angustias compellebant: Academici contra et Peripatetici , ad majorem oratio- 

 nis et tractationis Uiccra pliilosophiam educcbant, et latius et uberius et fusius disserebanr. 

 lix quibus omnibus tum criterium 'enascitur disciplinarum discriminis cognoscendi 



et 



^ll Quse dlylsio idcirco i nonnnlljj dlclnir ftraa/li ; qmm «ppellationem Improbit ^einiai , V. Cl. de 



|cei>t' cauiis ttquc uatiira, c, U. p. 5. DOi. e. 



