RESPONSrO AD QUAESTIONEM LITERARIAM. 31 



classes aut nullae, aut certe cum ipsorum classibus nullo modo- comparandae essent, 

 revera imperium maris tenuerunt, in quo invitis ipsis nemo navigare auderet. Cujus 

 6»Xx(r,^cKf«.Th.i quanta fuerit utilitas ad socios coercendos, mercaturam faciendam, alia- 

 que multa, facile intelligitur. Profccto unura modo, ut ait Xemphon (i), ipsjs de- 

 fuisse videtur: in insula enim si liabitassent, potuissent omnibus ad libidinera suam 

 nocere, ipsi nihil detrimenti capere: quod quam vere dictum sit, et rei natura docet, 

 et nostrorum temporura historia confirmat. 



Alterum, quod observandum putamus, hoc est, quod, quum initio principatus Athe- 

 niensium militaris fuisset , hujus rei ratio postea plane commutata sit. Eo enim paula- 

 tim progressi sunt Athenienses, ut non tantum , quae ad bellum pertinebant, omnia 

 ipsi administrarent, verum etiam oranibus s,>ciorum negotiis, iis quoque, quae internae 

 erant administrationis , sese immiscerent: unde brevi factura est, ut „>f^i,,/« non am- 

 Fluis belli tantum principatus esset, sed quaedam dominatio {cifzh) quae et in bello 

 et in pace valeret, cujusque haec fuit vis, ut, queraadmodum vidimus, plerique Athe- 

 niensium socii subditi eorum servique fuerint.. 



SECTIO SECUNDA. 



DE CAUSIS, QUICUS FACTUM EST, UT ATHENIENSES 

 PUINCIPATUM TAMDIU E.E T 1 N U £ R I N T. 



l^uod de singulis liominibus dicitur, tyrannidem eorum firmam ac stabilem esse non 

 posse, idem de populi impotenti dominatione minime valet. Nam unius hominis cru 

 del.tate humanura genus variis modJs liberatur: sin populus sibi tyranniJera compa. 

 ravent, tum deraum eam amittit, qnum sive externis bellis et intestinis dissensL 

 nibus, s.ve lusu atque mollitie ita fractae debilitataeqt-e sunt ipsius vircs, nt subdi 

 tes compnmere et coercere diutius non possit. Quod, ut de omni populo valet ita 

 causae possunt adferri Atheniensibus propriae, quibus factum sit, ut tara diu imperiuT, 

 suum tiiin sint. 'Ftiui.u 



1. Prima causa est, magnus cgregiorum virorum provcntus, qui Athenis exstitit. 



Dif. 



(I) Vid. Xcntfh. de Rcp. Athcn. c. 11. $, 14, 



