VAN HET WATER IN RIVIEREN EN DE WERKELIJKE SNELHEID. 5 



lieid roemt. In de aangehaalde Verbalen * vindt men bij de proeven opge- 

 geven de verdeeling op den unsterarm, alwaar hot tegenwigt met de drukkmg 

 van den stroom in evenwigt was, benevens de snelheid met die drukkmg 

 overeenkomende. Voor zooveel uit de beschrijving van het werktuig in de 

 Verhandeling van Brunings te vinden, is op te maken, schijnen de verdee- 

 lingen op den unsterarm ongeveer i Rijnlandschc duim, of naauwkem-ig 3,25 

 van die deelen 4 duim, en dus elke verdeeling zeer na 0,003 el te hebben 

 bedragen, bevattende de lange arm 120 van die verdeelingen. Daar nu bij 

 de waarnemingen het tegenwigt altijd op een verdeel-punt werd geplaatst, 

 en geene onderverdeelingen worden aangewezen, zoo zal men omtrent de 

 juiste plaats van het tegenwigt op omtrent eene halve verdeeling, ter regter 

 en linker zijde onzeker wezen. De overeenkomstige snelheden zijn m de 

 aangehaalde Verbalen tot in duizendste en sommigen zelfs tot in honderddui- 

 zendste deelen van den Rijnlandschcn duim opgegeven; maar het behoeft wel 

 geen betoog dat dit slechts uilkomsten van berekening zijn, en men op verre 

 na op die naauwkeurigheid niet mag staat maken. Bij de proeven bleef het 

 tegenwigt tusschen de zesde en negen-en-zestigste verdceling van den un- 

 sterarm; bij de zesde en zevende verdeeüng is het verschil tusschen de aan- 

 gewezene snelheden ongeveer i ,5 duim en bij de acht- en negen-en-zestigste 

 verdeeling ongeveer l duim Rijnlandsch, men zal dus wel op niet veel meer 

 dan op omtrent een Rijnlandschen duim zeker kunnen zijn; en moeten al de 

 verdere onderdeelen van duimen, bij de waargenomene snelheden opgegeven, 

 als geheel onzeker beschouwd worden. Om dan alle noodelooze wijdloopig- 

 heid en nuttelooze moeite in de berekening te sparen, zullen wij hier niet 

 verder dan tiende deelen -van duimen in de snelheden door Bruniivgs opge- 

 geven, in rekening brengen. 



Uit de proeven zooals zij in de Verbalen voorkomen, is het niet moeije- 

 lijk eene volledige tafel op te maken, van al de snelheden die behooren tot 

 de plaats van het tegenwigt op den unsterarm van de zesde tot de negen-en- 

 zestigste verdeeling. Die tafel hierachter gevoegd, doet zien, dat zeer nabij 

 de getallen die de verdceling op den unster aanwijzen, evenredig zijn met 

 de vierkanten der overeenkomstige snelheden; zoodat m het aantal of nummer 

 der verdeeling op den unsterarm zijnde, men zeer nabij heeft voor de over- 

 eenkomende snelheid v: v = uy'u; a een standvastigen coellicient voorstel- 



* II Deel, bladz. 106 en volgende. 



