22 OVER DE BETREKKING TDSSCHEN DE GEMIDDELDE SNELHEID 



o 



o 



«releid. Tevens zijn in die tafel opgenomen de gemiddelde snelheden, gevon- 

 den door uit de snelheden in drie peilraaijen het gemiddelde te nemen; welk 

 "emiddelde wij reeds hiervoren gebruikt hebben in plaats van de uitkom- 

 sten die men door het gebruik van drijvers, volgens de aanwijzing van den 

 (ieneraal Kraijenhoff, zou verkregen hebben. De afwijkingen tusschen do 

 femiddeldo snelheden in het profil, verkregen door den tachometer en die, 

 door de formule van Eytelweiiv uit de snelheden in den waterspiegel be- 

 rekend, zijn niet zeer groot; die formule zou dan in de meeste gevallen zeer 

 goed te gebruiken zijn, en alleen de kennis vereischen van de gemiddelde 

 snelheid in den waterspiegel, die vrij naauwkeurig door drijvende ligchamen, 

 althans in gunstige omstandigheden, kan verkregen worden. De gemiddelde 

 snelheid uit drie peilraaijen in elk profil, die men als nagenoeg overeenko- 

 mende met de aanwijzing der Kraijenholfsche drijvers kan aanmerken, komen 

 echter nog nader aan het gemiddelde uit de waarnemingen; zoodat ten slotte 

 die wijs van waarnoming nog wel de verkieslijkste blijft. 



Het is welligt hier niet geheel te onpas aan te merken, dat de onderstel- 

 ling, gewoonlijk aangenomen, dat de KraijenholTschc drijver, reeds vroeger 

 door Cabeo voorgesteld, de gemiddelde snelheid geeft van het water, stroo- 

 mende in de peilraai waarin de drijver voortgaat, op geen eigenlijk bewijs 

 steunt. Stelt men zich eenen waterstroom voor, waarin de snelheid in de 

 o|)volgende profilen niet verandert, en daarin eenen drijver gesteld, dan zal 

 dil werktuig eene zekere snelheid aannemen, grooter dan de kleinste en klei- 

 ner dan de grootste snelheid in die peilraai. Op eenige punten zal dan do 

 drijver eene versnellende en op andere eene vertragende drukking ondervin- 

 den. De drijver eene eenparige beweging verkrijgende, zoo moeten de ver- 

 snellende drukkingen evenwigt maken met de vertragende. Kan men nu, zoo 

 als uit de hier medegedeelde berekeningen blijkt, zonder groole onnaauwkou- 

 righeid aannemen, dat de snelheden in eene zelfde peilraai afnemen volgens 

 de ordinaten oener regte lijn, dan is het niet moeijelijk in te zien, dat de 

 som der versnellende drukkingen gelijk zal zijn aan die der vertragende, als 

 de drijver beweegt met do snelheid, bchoorende tot de halve diepte, en alzoo 

 voortgaat met de middelbare snelheid. Doch is de ware lijn der snelheden 

 geene regie lijn, maar bijv. nabij eenen elliptischen boog, dan is de aange- 

 gcnomene onderstelling niet meer juist. Men kan zich hiervan gemakkelijk 

 overtuigen door in eene der hier berekende elliptische bogen de gemiddelde 

 snelheid te berekenen en dan de verschillen te nemen tusschen die snelheid 



