VAN HET WATER IN RIVIEREN EN DE WERKELIJKE SNELHEID. 'io 



en de werkelijke snelheid in elk punt der peilraaij de som der vierkanten 

 van de positieve verschillen zal dan niet gelijk zijn aan de som der vier- 

 kanten van de negatieve, hetgeen zou moeten plaats hebben voor de ge- 

 lijkheid tusschen de positieve en negatieve drukkingen. Daar nu de drij- 

 ver voortgaat met de snelheid, waarbij de zoo evengenoemde gelijkheid be- 

 staat, kan die snelheid niet de gemiddelde snelheid zijn. Doch men zal te- 

 vens kunnen zien dat het verschil van die snelheid met de middelbare zeer 

 gering is. 



Voor sommige berekeningen betrekkelijk den loop van het water in rivie- 

 ren en kanalen is de kennis van de middelbare snelheid, die het water in 

 cenig profil bezit, niet voldoende ; men dient de snelheid in elk punt te ken- 

 nen, of althans men dient te kunnen nagaan den invloed, dien de afwijkingen 

 dier snelheden van de middelbare snelheid hebben kunnen. De toepassing 

 der bekende formule van Bellanger, die de betrekking geeft tusschen het 

 verval in den waterspiegel van twee achtereenvolgende profilen, de snelheid 

 van het water en de gedaante van het bed der rivier bekend zijnde, kan 

 hier ten voorbeeld strekken. Indien namelijk het zoo even genoemde vervul 

 voorgesteld wordt door z, de wederstand, dien het water tusschen die profilen 

 door wrijving, aankleving enz. ondervindt door W, en eindelijk de valhoogte, 

 bchoorende bij het boven en beneden profil door Ho en Hj, zoo is ; = W + 

 Hl — Ho. Maar de geldigheid dier formule vereischt dat de snelheid in elk 

 punt van hetzelfde profil niet veel afwijkt van de middelbare snelheid; want 

 de naauwkeurige waarde voor H, en Ho is eigenlijk het gemiddelde der val- 

 hoogten, behoorende tot de Avare snelheden in elk profil. Is dan de snelheid 

 V in n punten van het profil waargenomen, dan is de juiste waarde van de 



1 i;'' 1 

 overeenkomstige grootheid H, - .S' — = 2'^)^ Is daarentegen de mid- 



delbare snelheid -^v, dan wordt voor die zelfde grootheid genomen- ^^ (-f)'; 



en het zal te bezien staan of men die twee waarden met elkander mag ver- 

 wisselen. Wel is waar toonen de toepassingen der formule van Bellanger 

 op de Nedei'landsche hoofdriviercn, dat de term H, — II^ in vergelijking 

 van W meestal van geen belang is, en alzoo kleine veranderingen in de af- 

 zonderlijke termen hier van geen invloed kunnen zijn; doch dit is niet al- 

 tijd het geval bij zeer digt achter elkander gelegene profilen. Hoe dit ook 

 zij, het is niet onbelangrijk te bepalen of de aangewezene verbetering voor 

 den term II groot of klein is. 



