OVER 



DE AFWIJKINGEN VAN HET KOMPAS. 



voortgebragt door de 



AANTREKKING VAN HET SCHEEPS-IJZER. 



F. J. S T A M E A R T. 



lift ijzer, zoouls het aan boord van schepen voorkomt, hetzij dat het een 

 deel van de zamenstelling en uitrusting van het schip uitmaakt, dat het tol 

 de lading behoort, of dat het geheele schip van ijzer vervaardigd is, kan 

 nocii beschouwd worden alsof het geheel geen blijvend magnetisnuis be- 

 vatte, zooals geheel weck ijzer, noch als hard ijzer of staal, dat in cenc 

 bepaalde rigting of rigtingen gemagnetiseerd is. Een tusschentoestand is hier 

 veel meer aanwezig, in dien zin, dat het ijzer gedeeltelijk op de kompasnaald 

 werkt alsof het geheel alleen door den invloed van het aard-magnetismus 

 magnetisch was geworden, telkens in andere rigtingen, naar gelang van de 

 bewegingen van het schip; gedeeltelijk alsof het blijvend magnetismus be- 

 vat in bepaalde rigtingen met betrekking tot het schip. Hot is bekend, dat 

 dit blijvend magnetismus, voor zoover week en meer of minder hard ijzi-r 

 betreft, niet zoo standvastig is als het magnetismus in staal-magnclcn; dat 

 liet door buigen, slaan, stootcn enz. verandert, en ook daardoor, dat het ijzer 

 langdurig in eenen zelfden stand aan de inductie van het aard-magnetismus 

 wordt blootgesteld. Met betrekking tot het magnetisuuis in ijzer hebben wij 



20 



WIS- E.N .NATUI^riK. VEIill. UEI! KOMKKl.. AKAI)E»I1E. DEEL III. 



