OVER DE AFWIJKINGEN VAN HET KO.MPAS. 7 



durende eene reis, de veranderingen in de afwijkingen van het kompas, die 

 noodwendig ten gevolge van de verandering in de inclinatie der naald en in 

 de intensiteit van het aard-magnetismus moeten plaats hebben, niet volkomen 

 volgens de tormuien van Poisson mogten plaats grijpen, dit evenzoo aan 

 langzame of, soms toevallig, aan meer plotselinge veranderingen van het 

 blijvende magnetismus geweten moet worden. ^Yij zullen in het vervolg 

 zien, dat deze veranderingen in het algemeen klein zijn en langzaam voort- 

 gaan. 3Ien kan dus, zoo men wil, drie verschillende toestanden van het mag- 

 netismus in een ijzeren schip onderscheiden: eerstelijk het beweeglijke deel, 

 dat bij elke beweging van het schip verandert, volgens wetten, die door de 

 formulen van Poissoiv voorgesteld — althans zeker zeer nabij voorgesteld — 

 worden; — ten tweede een magnetismus, dat niet met de bewegingen van het 

 schip terstond verandert, maar slechts aan langzame, mot den tijd voortgaande 

 kleine veranderingen onderworpen is, in de eene of andere rigting, of ook 

 afwisselend in verschillende rigtingen, en dat soms, in buitengewone omstan- 

 digheden, tot cenig meerder bedrag, althans kan veranderen, — zooals door 

 ecnen hevigen schok, gelijk onze vallende staven; — ten derde een magnetis- 

 mus, dat zoo blijvend is als in staal-magneten. De onderscheiding is niet we- 

 zenlijk, maar slechts als eene wijze van voorstelling bijgebragt. De beide 

 laatste soorten kunnen op elk oogenblik, door het behoorlijk aanbrengen van 

 magneetstaven, geneutraliseerd worden, en de eerste soort in het algemeen 

 voor het grootste gedeelte insgelijks. 



Over de veranderingen in de magnetische werking van ijzeren schepen op 

 het kompas, is in het laatst des voorgaanden jaars eene levendige discussie 

 gevoerd tusschen Dr. Scokesby en den Kon. Sterrekundige Airt. Dr. Sco- 

 RESBY bragt het onderwerp ter sprake bij gelegenheid van de 24ste bijeen- 

 komst of Meeting der Drilsche Associatie (October 1854). Airy, toen niet 

 tegenwoordig geweest zijnde, antwoordde een weinig later, en Dr. Scoresbt 

 kwam op het onderwerp ook terug, om zijne denkbeelden meer uiteen te 

 zetten en te staven. Men vindt de verschillende stukken, zoo van Scoresbv 

 en Airy als van enkele andere medestrijders, in het Engelsche Tijdschrift 

 The Athenaeum, N°. 140G, 1408, 1401), 1411, 1415 en 1410, of 7, 21 en 

 28 October, 11 November, 9 en 10 December des voorgaanden jaars. De 

 aanleiding, welke Dr. Scoresby lot zijne eerste voordragt had, was het onge- 

 lukkig stranden en vergaan van het ijzeren schip The Taiicvr, in Januarij 

 1854, op eene rots in bet lerschc Kanaal, slechts twee dagen na het verlri'k 



