OVEU DE ArWIJKINGEN VAN HET KOMPAS. 27 



der 32 streken, dus in het geheel 96 afwijkingen. Er is bij opgemerkt, dat 

 deze afwijkingen niet volkomen kunnen overeenstemmen, met die andere, 

 waarvan de gemiddelden door ons in Tabel II zijn opgenomen, om dat er 

 veranderingen in de stellingen van ijzer-massaas hadden plaats gehad. 



Wanneer de boven aangewezen berekeningen ook op dit geval worden 

 toegepast, voor elk der drie stellingen van het schip in het bijzonder, dan 

 vindt men : 



S' over bakboord ?• = — 0,0013 ot = — 0,209S «= + 0,0815 ;?=— 0,0578 3 = — 0,0012, 



Regtstandig r = — 0,0083 7» = — 0,2102 ïi=-|-0,0316 p = — 0,0559 g= — 0,0062, 



8' over stuurboord r = + 0,0041 to = — 0,2041 «= — 0,021-6 ;j = — 0,0467 5 = + 0,0079. 



De gemiddelde fouten in elk dezer standen zijn zeer nabij gelijk, en beloo- 

 pen voor ééne enkele waarneming van de 96, nagenoeg ^- 19'. De gemid- 

 delde fout op r is dus ^ o',3 = ± 0,0011, op de overige grootheden 

 ± 4,6 -^ ± 0,0014. 



Volgens de formulen (8) (waarin echter h'^ verwaarloosd is) moeten de 

 drie waarden van elk der bovenstaande getallen r, m enz., binnen de grens 

 der fouten, in eene rekenkundige reeks zijn. Hieraan voldoen de waarden 

 van m, n en p. De kleine grootheden r en q maken eene uitzondering, 

 welke, wat r betreft aan eene mogelijke standvastige fout toegeschreven zou- 

 den kunnen worden, aan de fout in de bepaling van den magnetischcn meri- 

 diaan; maar wat q betreft, minder te verklaren is. Alleen merk ik op, dat 

 als de afwijkingen gevonden zijn door wederkeerige peilingen met twee kom- 

 passen, — het kompas aan boord en een ander aan wal, — dit tweede kompas 

 niet ver fjenocg van het schip verwijderd zoude kunnen geweest zijn. Doch 

 wat hiervan zij, de meeste bevestiging van onze formulen is hierin gelegen, 

 dat de grootste verandering door de overhelling voortgebragt, blijkt plaats te 

 hebben in de grootheden n; volgens (8) toch heeft men zeer nabij 



C — G \ 



/i ?• == r , Sin. Il = — _ - Sim. h , 1 



/ 



B Tang.S 



A m == rn, Sin. li = — — Sin.h , , ,_. 



K Tang. + -7 — K Tang. li 



Sin. Il, 



2;} 



* 



