OVER DE AFWIJKINGEN VAN HET KOMPAS. 33 



Welke uitdrukkingen veel eenvoudiger zijn; en daar r, p, q inliet algemeen 

 klein zijn, en niet of genoegzaam niet veranderen, kan men, eens vooral, of 

 voor langen tijd altiians, eene kleine Tafel van de boven uitgedrukte waar- 

 den van 'V ontwerpen, zoo men niet verkiest, door het geschikt aanbrengen 

 van week ijzer ook p en q te doen verdwijnen. 



Door bet aanbrengen van eene vertikale magneotstaaf, kan men de uit- 

 drukking voor A« in (17j tot nul brengen, en daardoor het grootste deel 

 van de afwijkingen door de overhellingen van het schip voortgebragt. 



Het is duidelijk dat men betzelfde kan bekomen door ééne magneetstaaf 

 in eene schuinsche rigting met betrekking tot de kiel van hot schip op bet 

 dek, en ééne vertikale staaf, of ook zelfs met ééne enkele staaf in eenen 

 schuinschen en tevens hellenden stand, maar de uitvoering hiervan is op verre 

 na zoo eenvoudig niet, noch zelfs zoo doelmatig. 



Wanneer m en n en (A «) veranderen, uit welken hoofde ook, dan komen 

 deze verandeiingen weder in de formulen voor, en deze erlangen de eerste 

 gedaante terug: duidelijk is bet echter, dat door eene geschikte verplaatsing 

 der magneetstaven de uitwerking der bedoelde veranderingen te niet gedaan 

 kan worden. 



Het voordeel van het leggen van magneetstaven is nu eerstelijk hierin 

 gelegen, dat men de reis aanvangt met kleine, dikwijls niet noemenswaar- 

 dige afwijkiugon van het kompas, en dat op reizen van kleine uitgestrekt- 

 heid de afwijkingen ook niet groot worden. Zelfs Dr. Scoresby erkent bet 

 doelmatige van de manier van Airy voor reizen naar de Middellandscbe zee 

 en de Noordelijke doelen van N. Amerika (zie the Alhenaeum, 10 December 

 1854, pag. 1527). Mogt in een buitengewoon geval er ecnige spoedige eu 

 aanmerkelijke verandering plaats grijpen in den magnetischen toestand van 

 het schip: deze is onafhankelijk van de staven. 



Een tweede voordcel, voor scbejien die om de Noord gaan, is vooral hierin 

 gelegen, dat het kompas, door de werking der magneetstavon langer bniik- 

 buar blijft, omtrent zoo goed als op een bouten schip; terwijl zonder zulke 

 slaven, bij de toeneming van de inclinatie <>, bet kompas al zeer spoedig 

 zijne dienst geheel zoude weigeren. Dit blijkt uit de waarde van R, for- 

 mule (14). Wanneer toch m en n groot worden, zijn er punten van de roos 

 waarvoor II zeer klein wordt, tegen over andere waar 11 zeer groot is. 

 Wanneer daarbij ook i afneemt, dan zal voor de eerstgenoemde punten, de 

 rigtende kracht al ligt de wrijving niet meer overwinnen kunnen, en dus 



WIS- E.N INATLLflK. Vnill IPF.Il KO.MKKF,. AHADEMIE. IlKICL III. 



