OVER DE AFWIJKINGEN VAN HET KOMPAS. 57 



_ Het is duidelijk, dat men ook op dezelfde wijze bij hellingen, met betrek- 

 kmg tot den magneet A te werk kan gaan, maar dat dan ook de waarden 



'^^" U' ^" ~fh' ^^'J ^^'■waarloosd hebben, eigenlijk mede in rekening 



genomen zouden moeten worden. Voor de behoefte der zeevaart komt mij 

 dit niet noodzakelijk voor. 



Door de peilingen met de koersen O en W is de plaats van de staaf A 

 bepaald; door de peilingen met de koersen N en Z, is de plaats van B aan- 

 gewezen; en door de gelijktijdige overhellingen van het schip, de waarde van 

 ^ ^ Th' '*^'''''"^" "ct grootste deel van de afwijkingen door de overhellin- 

 gen ontstaande, afhankelijk is. Om dit gedeelte te vernietigen kan een 

 derde magneet — zoo als wij gezegd hebben — aangebragt worden, in 

 eenen vertikalen stand, en wel het doelmatigst rcgt onder hel midden van 

 het kompas. Wij willen de derde staaf G noemen. Indien z positief is, 

 moet de zuidpool van C (die, bij vrije ophanging zich naar het Noorden rigt) 

 naar boven gerigt worden; zoo z negatief is moet die pool naar onderen ge- 

 steld worden. Wat den afstand van C onder het kompas betreft, deze moet 

 zoodanig zijn, dot als men ten Oosten of ten Westen van het kompas in het- 

 zelfde horizontale vlak, de staaf C naar hel midden der kompasnaald rigt, 

 hieruit eene afwijking = -^r^ ontsta ;— aangenomen, dat de helling h in 

 graden uitgedridct is geweest, en dat vooraf de magneet A goed geplaatst zij. 

 Indien de horizontale intensiteit i' op de plaats der waarneming bekend is, 

 on men vooraf in Nederland, of in eenige haven, aan wal waar de hori- 

 zontale intensiteit i is, eene tafel van de Tangenten der afwijkingen door C 

 voortgebragt, voor verschillende verwijderingen, door proeven opgemaakt heeft, 

 kan de gevorderde afstand van C onder het komj.as berekend worden. Die 

 afstand is dan diegene waarmede in de Tafel 



de Tangens = - . ttt- - overeenstemt. 



Was, bij het doen der waarnemingen, in de rigtingen N en Z van het schip, 

 de staaf G reeds op den afstand b geplaatst, dan zoude de gevorderde ver- 

 plaatsing zoodanig moeten zijn, dat in de Tafel 



A b overeenstemde met A Tang. afwijhinii -^ t . '— 



i iSin. 1 



Hel voorstel om door middel van magneelslaven de afwijkingen van hel kom- 



