4 «IJDRAGEN TOT DE ONTLEEDKUNÜIGE REiMNIS 



de welwillende bemoeijingen van Z. Exc. den toenmaligen Gouverneur Generaal 

 van Nederlandsch Indië, van het Ministerie van Koloniën eenige exemplaren 

 van Nautilus Poinpilius, waaronder zich meerdere inunneiijke, in verschillenden 

 toestand van gaaTheid bevonden; ofschoon zij dus voor de onderzoeking der 

 inwendige deelen niet alle evenzeer geschikt waren, vertoonden zij echter 

 al de uiterlijke deelen , ongeschonden, en stemden, tot in de kleinste bijzonder- 

 heden, met het in 1847 waargenomen voorwerp overeen *). 



Ik behoef daarom thans niet langer met eene gissing te volstaan, maar kan 

 met volkomen zekerheid zeggen, dat er in de uitwendige deelen bij beide 

 geslachten van Nautilus Pompilius een merkwaardig en standvastig verschil 

 bestaat. Dat verschil volledig te doen kennen en met genoegzame afbeel- 

 dingen op te helderen, is het hoofddoel mijner tegenwoordige niededeeling 

 aan de Akadeniie der Wetenschappen. Om de duidelijkheid te bevorderen 

 zal ik mij onthouden van eene verwijzing tot mijn vorig opstel. Met ruimer 

 hulpmiddelen toegerust, komt het mij beter voor, eene nieuwe en zamenhan- 

 gende beschrijving te ontwerpen, dan slechts aan te vullen, 't geen vroeger 

 beschreven was, en dus mijne waarnemingen voor hen, die de vroegere niet 

 genoegzaam kennen, minder vruchtbaar, en zelfs voor ben, die ze willen raad- 

 plegen, minder duidelijk Ic maken. Ik zal daarbij ook de beschrijving en af- 

 beelding voegen der inwendige mannelijke geslachtsdeelen, die ik thans voor 

 liet eerst ontleedkundig heb onderzocht. Hier is echter veel ter nadere nasporing 

 overig gebleven, en sommige punten zullen misschien altijd duister blijven, 

 zoo lang het onderzoek alleen tot voorwerpen, die reeds maanden lang in 

 wijngeest bewaard waren, beperkt blijft. Het is daarom te wenschen, dat deze, 

 gelijk vele andere bijzonderheden in de ontleedkunde der dieren, op de plaats zelve 

 door zorgvuldige waarnemers, die in onze Koloniën gevestigd zijn, vroeger of 

 later mogen worden nagespoord. Ik acht mij zeker gelukkig, door deze verhan- 

 deling althans eenige nieuwe feilen aan het licht gebragt, en iets te hebben 

 toegevoegd tot de ontleedkunde van den Nautilus, die door eenen zoo voor- 

 treflelijken onderzoeker alsH. Owe> een voorwerp der algemeene belangstelling 

 van alle dierkundigen geworden is; maar ik kan nogtans daarbij den schroom niet 



*) Zijn bij Nautilus Pompilius de mnnnelijkc voorwerpen minder talrijk dun do vrouwelijke? Zoo 

 iets zou men bijkans vermoeden, te meer daar het van andere Ceplialopoden is opgeteekend, bepaal- 

 delijk door Delle Cui.\jE. Dlvebxoy vond onder 200 exemplaren van Z,o/ijo sleclits dertig mannelijke 

 voorwerpen. 



