AANGAANDE NAUTILUS POMPILIUS L. 



onderdrukken van hem haiKl passibus aeqtds na te treden, en houde mij overtuigd, 

 dat eene meer geoefende hand en een scherpzigtiger oog van de mij te beurt geval- 

 len gelegenheid ongetwijfeld een vruchtbaarder gebruik zouden hebben gemaakt. 



I. 



UITWENDIGE VORM VAPI DE!V MANNELIJKEN IVAUTILUS POMPILIUS L. 



Bij den niannelijken en vrouwelijken Nautilus is de algemeene inrigtin^ van 

 het ligchaam dezelfde. Het bestaat uit twee hoofddeelen, een vaster en meer 

 spierachtig, voorste gedeelte, hetwelk de werktuigen der beweging en der zin- 

 nen bevat en den hoornachtigen bek omsluit, en een dunvliezigen zak, waarin 

 de ingewanden vervat zijn. Deze zak gaat in zijn voorste gedeelte in eeneu 

 stevigen huidlap, die mantel genoemd wordt, over, en opent zich naar bui- 

 ten onder het eerste gedeelte, door den, uit twee over elkander liggende 

 lappen ge vormden trechter *). 



In de eerste afdeeling onderscheiden wij in de eerste plaats de kap. Zoo 

 noemt OwEPf eene vleezige schijf, die de opening der schaal inneemt, van 

 achteren hooger is, zacht glooijende naar voren loopt en dus eene wig- 

 vormige gedaante heeft. Zij is omtrent 1 decimeter lang en op het breedste 



•) Nu eens is in den trechter de regter, dan weder de linkerlap over de andere lieengeslagen. 

 Deze, van onderen open trechter is eene aanmerkelijke bijzonderheid, ter« ijl bij de overige Cephalopoden 

 (de tweekipunigen) de trechter een gesloten kanaal is. ik heb vroeger leeds doen opmerken, dat deze 

 inrigtins bij de Ccphalopmta telrabraitcliiata (den Naiillliis) als eene blijvende embryonale structuur 

 kan beschouwd worden, daar, volgens Köllikee's waarnemingen, de trechter in den aanvang bij de 

 tweekicuwige Cephalopoden uit twee, zijdelings afgescheiden deelen bestaat. lïntwkkelungsgeschichle 

 der Cephalopoden von Dr. A. Kölliker. Ziirich lSt3. 4'. S. 'U. 



Ik wil hier in het voorbijgaan nogmaals opmerken, dat de opening, waardoor, volgens Owen, de 

 mantel ter doorlating van den trechter doorboord zoude zijn {Memoir on Ihe Nautilus p. 9), volstrekt 

 niet bestaat. De mantel heeft eenen gelijken vrijen rand, waarop het uilcinde van den trechter rust. 

 Ik moet dus de opvatting weerspreken, waarloe li_i;telijk de, na mijna Contributions verschenen tweede 

 uitgave van OwiS's Lectures on Ihe comparatwe Jnalomy af the invcrlcbratcd Animal. Londonl855 

 aanleiding zou geven, waar wij bl. 579 nogmaals lezen: «The margin or collar of the mantte.... is 

 perforated below for the passage of the muscular expiralory and excrctory tube caltcd the funncl." 

 Deze woorden schijnen bij vergissing uit de vorige uitgave der Lcclures overgenomen. (1843, p. 31C). 



